Bitkoin $80,000-dan yuxarı gedərkən pandemiya qorxusu: Hantavirus xəbəri bazarı necə təsir edəcək?

Bitkoin aktivinin qiyməti $80,000 həddini keçdikdən sonra ticarətçilər 2020-ci ildən bəri qarşılaşmadığı bir suala cavab verməli olurlar: bazarın əsas risk mənbəyi faiz dərəcələri, tənzimləmə və ya kripto-leveraj deyil, bir sağlamlıq təhlükəsi olduqda dünyanın ən böyük rəqəmsal aktivinin davranışı necə olacaq?

Hantavirus hadisəsi bazarın diqqət mərkəzində

Bu sualın cavabını tapmaq üçün səbəb isə MV Hondius kruiz gəmisində qeydə alınan hantavirus hadisəsidir. Mayın 6-da Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Kanar adalarına doğru hərəkət edən lüks gəmidə ciddi tənəffüs xəstəliklərinin qeydə alındığını təsdiqlədi. Mayın 4-nə qədər gəmidə iki təsdiqlənmiş, beş şübhəli hantavirus xəstəliyi və üç ölüm halı qeydə alınıb. Bu hadisələr isə bitkoinin bu həftə $82,752 həddinə qədər yüksəlməsi ilə üst-üstə düşür. Aktivin qiymətindəki bu rebound aylardır davam edən volatil makro ticarət mühitindən sonra investorların etimadını bərpa etdi.

Lakin hantavirus xəbərləri bazarın diqqətini cəlb etdikcə, bitkoin üçün əvvəlki dövrlərdə olduğu kimi likvidlik qaçışına səbəb olacaq bir zərbənin qəbul edilib-edilməyəcəyi sualı ortaya çıxır.

Hantavirus nədir və nə qədər təhlükəlidir?

ÜST-nin məlumatına görə, hantaviruslar əsasən yoluxmuş gəmiricilərlə təmas nəticəsində — sidik, nəcis və ya tüpürcək vasitəsilə insanlara keçir. Əksər hallarda virus insanlar arasında asanlıqla yayılmır. Lakin MV Hondius hadisəsi ilə əlaqələndirilən Andes virusu Cənubi Amerikanın yerli variantıdır və insanlar arasında yaxın təmas nəticəsində yayılması ilə fərqlənir.

Hantavirus kardiyopulmoner sindromu Amerikada bəzi ərazilərdə ölüm hallarının 40%-nə qədər yüksəlməsinə səbəb ola bilir. Bu səbəbdən də hər hansı bir virus clusterinin qeydə alınması həm ictimai səhiyyə orqanları, həm də bazarlar üçün diqqətdən kənarda qala bilmir. ÜST isə bu riski çox aşağı səviyyədə qiymətləndirir və əsasən gəminin daxilində məhdudlaşdığını bildirir. Bu fərq vacibdir, çünki intensiv kontakt izləmə tələb edən kruiz gəmisindəki cluster böyük şəhər mərkəzlərində yayılan virusdan çox fərqlidir.

Lakin bazarlar üçün əsas narahatlıq bu məlumat boşluğundan qaynaqlanır. Hantavirus yoluxmalarının uzun inkubasiya dövrü kontakt izləməni çətinləşdirir və ticarətçilərin tam şəkildə məlumatlanana qədər rəsmi məlumatlara, sərnişin hərəkətlərinə və yeni xəstəlik hallarına reaksiya verməsinə səbəb olur. Bazarlar bu cür məlumat boşluqlarını həmişə pis qiymətləndirir.

Bitkoin üçün yeni təhlükə: likvidlikdən əvvəl gələn risklər

Bitkoinin $80,000 həddini keçməsi artıq leverajlı uzun mövqelərə və mənfəət götürmələrə səbəb olmuşdu. Yeni bir xarici zərbə isə qısa müddətli ticarətçilərə risklərini azaltmaq üçün səbəb verir, hətta əsas sağlamlıq riski məhdud olsa belə.

Mart 2020-nin dərsi nədir?

Ticarətçilərin yaddaşında həmişə canlı qalacaq hadisə — mart 2020-ci ildə ÜST-nin COVID-19 pandemiyasını rəsmi olaraq elan etməsi ilə müasir bazar tarixinin ən şiddətli likvidlik hadisələrindən birinin baş verməsi idi. Bitkoin həmin dövrdə pul sistemindəki qeyri-nizamlıqlara qarşı hedge olaraq qəbul edilirdi. COVID-19 şokunun ilk mərhələsində isə bu tezis bazar tərəfindən qəbul edilmədi. Aktiv qiyməti təxminən 48 saat ərzində 50%-dən çox enərək $4,000 həddinə qədər düşdü, çünki investorlar likvid aktivləri sataraq nağd pul toplamağa başladı. Bu hadisə göstərdi ki, sistemik bir zərbənin ilk mərhələsində likvidlik, investisiya tezisindən daha vacib ola bilir.

Bitkoin kimi aktivlər isə bu cür şəraitdə digər rəqəmsal aktivlərlə müqayisədə daha çox satış təzyiqinə məruz qalır. Bu səbəbdən də yeni bir sağlamlıq təhlükəsinin bazar dinamikalarını necə dəyişəcəyi sualı yenidən aktuallaşır.