HEVC lisenziya haqqları və royaltilər: Niyə bəzi vendorlar bu standartdan imtina edir?

HEVC nədir və niyə vacibdir?

HEVC (High Efficiency Video Coding), həmçinin H.265 olaraq da tanınan, yüksək keyfiyyətli video axınlarını daha effektiv şəkildə sıxışdırmaq üçün istifadə olunan müasir bir kodekdir. Bu standart, 4K və 8K kimi ultra yüksək həlliyə malik videoların rahatlıqla ötürülməsinə imkan verir. Lakin, onun geniş yayılması lisenziya və royalti məsələləri səbəbindən çətinləşir.

Dell və HP-nin qərarları nəyi göstərir?

Son vaxtlarda Dell və HP kimi böyük texnologiya şirkətləri, bəzi modellərində HEVC dəstəyini qəsdən söndürdü. Bu qərar istifadəçilər arasında çaşqınlığa səbəb oldu, çünki bu kodek artıq çoxsaylı üçüncü tərəf cihazlarda mövcud idi. Bu addımın arxasında yatan əsas səbəb isə lisenziya ödənişlərinin artması və vendorlar üçün gəlirin azalması ola bilər.

Niyə vendorlar HEVC-dən imtina edir?

HEVC-nin lisenziya şərtləri çox mürəkkəbdir. MPEG LA adlı konsorsium tərəfindən idarə olunan bu sistemdə, hər bir istifadəçi müxtəlif royalti ödəməlidir. Bu isə vendorlar üçün əlavə xərclər deməkdir. Bəzi şirkətlər isə bu xərcləri azaltmaq üçün HEVC dəstəyini tamamilə kəsirlər.

HEVC lisenziya haqqları necə işləyir?

HEVC-nin lisenziya sistemi çoxsaylı patent sahiblərinə əsaslanır. Bu isə hər bir vendorun müxtəlif tərəflərə ödəniş etməsi deməkdir. Məsələn:

• Çip istehsalçıları: CPU və GPU-larda HEVC dəstəyi təmin etmək üçün xüsusi ödənişlər etməlidir.
• Proqram təminatı developerləri: Media pleerlər və video redaktorlar üçün də lisenziya ödənişləri tələb olunur.
• Xidmət təminatçıları: Video axını xidmətləri göstərən şirkətlər də müxtəlif royaltilər ödəməlidir.

"HEVC lisenziya sisteminin mürəkkəbliyi vendorları bu standartdan uzaqlaşdırır. Bir çox şirkət, istifadəçilər üçün daha ucuz və əlçatan həllər axtarır."
– Texnologiya analitiki

Gələcəkdə nə gözləmək olar?

HEVC-nin yerini gələcəkdə daha az lisenziya məsələləri olan kodeklər ala bilər. Məsələn, AV1 kimi açıq mənbəli həllər artıq populyarlıq qazanmaqdadır. Bu isə vendorlar üçün daha əlverişli şərtlər yarada bilər.

İstifadəçilər nə edə bilər?

Eyni zamanda, istifadəçilər də bu məsələlərdən təsirlənə bilər. Bəzi cihazlarda HEVC dəstəyi olmadıqda, istifadəçilər video keyfiyyətindən məhrum ola bilərlər. Bu səbəbdən, alış-veriş edərkən cihazların dəstəklədiyi kodeklərə diqqət yetirmək vacibdir.