De koppen in de media suggereren dat kunstmatige intelligentie (AI) de adviesbranche op korte termijn zal wegvagen. Hoewel AI een deel van het kenniswerk automatiseert, is het slechts één van de factoren die een perfecte storm creëren voor de traditionele adviesbureaus. Stijgende rente en economische onzekerheid dwingen bedrijven om kritischer te kijken naar hun uitgaven voor externe adviesdiensten. Daarnaast verwachten klanten tegenwoordig direct meetbare resultaten voor elke geïnvesteerde euro.
Deze klanten willen geen strategieën of data-analyses meer die door AI in seconden gegenereerd kunnen worden. Ze zoeken praktische oplossingen die zijn afgestemd op hun specifieke bedrijfsbehoeften, ondersteund door ervaren professionals met specialistische kennis. Deze combinatie van technologische en economische druk ondermijnt het traditionele piramidemodel van grote adviesbureaus, dat al decennialang hun businessmodel vormgeeft.
Waarschuwingsborden zijn overal
De eerste tekenen van deze verschuiving zijn al zichtbaar. Grote adviesbureaus bevriezen de salarissen voor nieuwe medewerkers en verminderen hun personeelsbestand. Zo meldde The Wall Street Journal dat McKinsey zijn workforce met meer dan 11% heeft teruggebracht, mede door de impact van AI op de uitvoering en bemensing van projecten.
Sommige deskundigen voorspellen dat de adviesbranche zich zal aanpassen en evolueren naar een leanere structuur, met kleinere teams van ervaren professionals aan de top. Een analyse van Harvard Business Review ondersteunt deze hypothese. Toch wordt in deze voorspellingen vaak onderschat hoe complex, tijdrovend en competitief deze transformatie zal zijn.
Het einde van de piramide
De piramidale organisatiestructuur is meer dan alleen een organogram. Het is het financiële fundament van het adviesmodel. Partners aan de top verkopen de opdrachten, managers in het midden begeleiden de projecten, en junior consultants aan de basis voeren het onderzoek, de analyses en de presentaties uit. Maar waarom zou een klant nog $300 tot $500 per uur betalen voor werk dat machines sneller en beter kunnen doen?
Uit een onderzoek van Harvard Business School blijkt dat AI taken 25% sneller en met 40% betere kwaliteit uitvoert dan mensen. Deze productiviteitswinst zal alleen maar toenemen. Het piramidemodel werkt alleen als adviesbureaus continu nieuwe junior medewerkers kunnen aannemen om de basis te versterken. Zodra de groei stagneert of technologie de behoefte aan junioren vermindert, wordt het model onhoudbaar.
Zelfs de grootste adviesbureaus worstelen nog met de praktische invulling van deze verandering. McKinsey-CEO Bob Sternfels gaf recent aan dat het bedrijf nu werkt met ongeveer 25.000 AI-agenten naast zijn consultants. Toch lijkt deze focus op het aantal digitale medewerkers meer onzekerheid dan vooruitgang te onthullen. Als AI daadwerkelijk de kwaliteit van advieswerk zou verbeteren, zouden de bureaus waarschijnlijk de nadruk leggen op productiviteitswinst, betere besluitvorming of klantresultaten – niet op het aantal digitale werknemers dat ze inzetten.