ABŞ prezidentinin açıqlaması
ABŞ prezidenti Donald Trump İsrail və Livan səfirlərini Ağ Evdə qəbul edərək, İsrail-Livan arasında mövcud olan atəşkəsin üç həftə daha uzadıldığını açıqladı. Trump bu qərarın ABŞ-nin İranla sülh müqaviləsi imzalamağa çalışdığı bir vaxtda regionda sabitliyi qorumaq məqsədi daşıdığını bildirdi.
Atəşkəsin səbəbləri
ABŞ-nin atəşkəsin uzadılmasına iki əsas səbəb göstərir:
- İsrail-Livan sülh danışıqlarını təşviq etmək;
- Regionda yeni döyüşlərin qarşısını almaq və İranla müqavilə imzalama prosesini asanlaşdırmaq.
Danışıqların arxaplanı
Trump keçən həftə İsrail və Livan arasında 10 günlük atəşkəs elan edilmişdi. ABŞ həm atəşkəsin uzadılması, həm də İranla sülh müqaviləsi imzalamağa çalışır. Lakin bu iki proses rəsmi olaraq bir-birindən ayrıdır.
İran tərəfi İsrailin Livanda İran tərəfindən dəstəklənən Hizbullah hərəkatına qarşı həyata keçirdiyi əməliyyatları ABŞ-İran atəşkəsinin pozulması kimi qiymətləndirir. Buna cavab olaraq ABŞ və İsrail tərəfi isə bu əməliyyatların Livan hökuməti ilə aparılan ayrı sülh danışıqları çərçivəsində həyata keçirildiyini bildirir.
Gizli danışıqlar
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio ilə İsrail və Livan səfirlərinin ikinci tur danışıqları əvvəlcə Dövlət Departamentində planlaşdırılmışdı. Lakin görüşdən üç saat əvvəl plan dəyişdirilərək Ağ Evdə keçirilməsinə qərar verildi və prezident Trump da iştirak etdi. Görüşdə həmçinin ABŞ-nin İsrail və Livandakı səfirləri də iştirak etdi.
Rəsmi bəyanatlar
"Görüş çox yaxşı keçdi! ABŞ Livanı Hizbullahdan qorumağa kömək edəcək. İsrail-Livan atəşkəsi ÜÇ HƏFTƏ UZADILACAQ!" — Donald Trump Truth Social-də paylaşımında qeyd etdi.
Trump həmçinin İsrail Baş naziri Benjamin Netanyahu və Livan prezidenti Jozef Avn ilə yaxın gələcəkdə Ağ Evdə görüşməyi planlaşdırdığını bildirdi.
Livan tərəfinin mövqeyi
Lakin Livan tərəfi İsrailin Livanın ərazisinin 6%-ni işğal etməsi və atəşkəsə baxmayaraq hücumlarını davam etdirməsi səbəbindən üçtərəfli görüşün mümkün olmadığını bildirir.