Kaliforniyanın Konkord şəhərində təşkil olunmuş təcrübə mətbəxində qızartma qaz sobası üzərində qızaran yağın səbəb olduğu yanğın adi tüstü sensorunun səsi ilə müşayiət olundu. Lakin bu dəfə adi hadisədən fərqli olaraq süni intellektlə idarə olunan sensor aktivləşdi və divar emitentləri yanğının mənbəyinə doğru infrasəs dalğaları yönəltdi.
Akustik yanğınsöndürmə texnologiyası uzun müddətdir ki, elmi ədəbiyyatda və mətbuatda tədqiq olunur. Bu metod yanğının yanma prosesinə lazım olan oksigen molekullarını vibrasiya yolu ilə yanğın mənbəyindən uzaqlaşdırmaq prinsipi üzərində qurulub.
Təcrübədə göstərildi ki, infrasəs dalğalarının təsirindən bir neçə saniyə sonra kiçik mətbəx yanğını tamamilə söndürülür.
Necə işləyir?
İnfrasəs dalğaları insan qulağı tərəfindən eşitilməyən çox aşağı tezlikli səs dalğalarıdır. Bu dalğalar yanğının yanma prosesinə lazım olan oksigeni vibrasiya yolu ilə yanğın mənbəyindən uzaqlaşdırır. Beləliklə, yanğın tədricən zəifləyir və nəticədə tamamilə söndürülür.
Bu texnologiya adi tüstü sensorlarından fərqli olaraq yanğının yayılmasını dayandırmaq üçün nəzərdə tutulub. Süni intellektlə idarə olunan sensorlar yanğının mənbəyini dəqiq müəyyən edərək infrasəs dalğalarını həmin nöqtəyə yönəldir.
Müasir tətbiqlər və perspektivlər
Hal-hazırda bu texnologiya ticarət mərkəzləri, restoranlar və böyük sənaye obyektlərində istifadə üçün tədqiq olunur. Ekspertlərin fikrincə, infrasəs dalğaları ilə yanğınsöndürmə sistemləri adi su püskürən sistemlərdən daha effektiv və ətraf mühitə zərər verməyən alternativ ola bilər.
Bununla belə, bu texnologiyanın geniş tətbiqi üçün daha çox tədqiqat və sınaqlar lazımdır. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, infrasəs dalğalarının insan sağlamlığına təsiri də ətraflı tədqiq edilməlidir.
Qarşılaşılan çətinliklər
- İnfrasəs dalğalarının effektivliyinin müxtəlif yanğın növlərində yoxlanılması;
- Sistemlərin böyük ərazilərdə istifadə üçün optimallaşdırılması;
- Texnologiyanın iqtisadi cəhətdən səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi;
- Beynəlxalq standartlara uyğunluğunun təmin edilməsi.
«İnfrasəs dalğaları ilə yanğınsöndürmə texnologiyası adi sistemlərdən fərqli olaraq yanğının mənbəyini dəqiq müəyyən edir və effektiv şəkildə söndürür. Bu, xüsusilə böyük ərazilərdə və suya qənaət etmək vacib olan yerlərdə böyük potensiala malikdir.»
Gələcəkdə nə gözlənilir?
Alimlər hesab edir ki, növbəti illərdə infrasəs dalğaları ilə yanğınsöndürmə sistemləri adi su püskürən sistemlərin yerini ala bilər. Bu texnologiyanın inkişafı ilə bağlı araşdırmalar intensiv şəkildə davam edir.
Ekspertlərin fikrincə, bu texnologiyanın geniş tətbiqi yanğın təhlükəsizliyini artırmaqla yanaşı, suyun qənaətli istifadəsinə də töhfə verə bilər.