İnsanlıq üçün təhlükə: Süni intellekt özünü inkişaf etdirə bilirmi?

San-Fransisko, ABŞ — Anthropic adlı süni intellekt laboratoriyası, süni intellektin özünü inkişaf etdirməyə başladığını göstərən «erkən əlamətlər» müşahidə etdiyini bildirərək, dünya üçün yeni bir riskə diqqət çəkir.

Şirkətin həmtəsisçisi və tədqiqat institutunun rəhbəri Cek Klark bu həftə etdiyi açıqlamada, 2028-ci ilədək süni intellekt modelinin özündən daha yaxşı versiya yaratma ehtimalının 60%-dən çox olduğunu bildirdi. «Mən texnoloji tendensiyaya baxıram ki, bu da sürətin daha da artacağına işarə edir», — deyə Klark qeyd etdi.

«İntellekt partlayışı» nəzəriyyəsi rəsmi sənədə daxil oldu

Anthropic tərəfindən yayılan beş səhifelik tədqiqat sənədində, süni intellektin özünü inkişaf etdirməsi prosesi — «rekursiv özünü təkmilləşdirmə» — haqqında məlumat verilir. Bu, uzun müddətdir ki, yalnız süni intellekt təhlükəsizliyi dairələrində müzakirə olunan «intellekt partlayışı» terminidir.

Klarkın izahına görə, «intellekt partlayışı» — süni intellekt sistemlərinin birdən çox sürətlə inkişaf etməyə başlaması deməkdir. Bu proses həm faydalı, həm də təhlükəli nəticələrə səbəb ola bilər: kibernetik sızmalar, bioloji hücumlar və eləcə də elm sahələrində böyük nailiyyətlər.

«Siz birdən çox sahədə eyni vaxtda böyük artımla qarşılaşdıqda nə etmək lazımdır? Məsələn, yeni dərmanların yaradılması prosesindəki «borular» indiki institutlarda çox daraldır. Bu artımın qarşısını almaq üçün bu «boruları» necə genişləndirmək olar?»

Anthropic tədqiqat institutunun əsas prioritetləri

Anthropic tədqiqat institutunun tədqiqat gündəliyi dörd əsas istiqamətdə formalaşır:

• İqtisadi yayılma: məşğulluq, məhsuldarlıq və qazancın paylanması;
• Təhdidlər və dayanıqlılıq: kibernetik, bioloji və nəzarət sistemləri;
• Süni intellekt sistemlərinin həyata tətbiqi: agentlər və idarəetmə mexanizmləri;
• Süni intellektlə aparılan tədqiqatlar: rekursiv özünü təkmilləşdirmə məsələsi.

Şirkətin vədlərinə görə, o, «daha ətraflı məlumatlar» dərc edəcək ki, bu da süni intellekt alətlərinin Anthropicdəki tədqiqatların sürətini necə artırdığını və rekursiv özünü təkmilləşdirmənin nəticələrini əks etdirsin.

Gələcəkdə süni intellekt şirkətlərinə ehtiyac olacaqmı?

Klarkın sözlərinə görə, belə bir inkişafın reallaşması halında, şirkətlər bu texnologiyadan istifadə edərək, dünyaya fayda gətirməyə çalışacaqlar. «Məsələn, biologiya, tibb və digər sahələrdə irəliləyişlərə kömək etmək üçün», — deyə o qeyd etdi.