İsrail İran müharibəsi dövründə BƏƏ-yə “Dəmir Qubası” sistemi və əsgərlər göndərdi

İranla müharibə dövründə İsrail Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə (BƏƏ) Dəmir Qubası hava hücumundan müdafiə sistemi və onu idarə etmək üçün əsgərlər göndərdi. Bu məlumatı Axios saytına istinadən iki İsrail və bir ABŞ rəsmi şəxsləri təsdiqləyib.

Müharibənin əvvəllərində həyata keçirilən bu addım regionda hərbi, təhlükəsizlik və kəşfiyyat əməkdaşlığının yeni səviyyəyə yüksəlməsini göstərir. Dəmir Qubası sisteminin müharibə dövründə bu qədər erkən vaxtda BƏƏ-yə göndərilməsi əvvəllər açıqlanmamışdı.

Müharibənin əsas səbəbləri

Müharibənin başlamasından bəri İran BƏƏ-ni regiondakı digər ölkələrdən daha çox hədəfə aldı. BƏƏ Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, İran BƏƏ-yə təxminən 550 ballistik və kruiz raketi, həmçinin 2 mindən çox dron göndərdi. Bu raketlərin və dronların çoxu müdafiə sistemləri tərəfindən dayandırılsa da, bəzi zərbələr ölkənin hərbi və mülki obyektlərinə dəydi.

Arxa planda isə BƏƏ-nin interseptor ehtiyatları tezliklə tükənmiş, ölkə yardım axtarmağa məcbur olmuşdu.

İsrailin cavab addımı

İsrail Baş naziri Binyamin Netanyahu BƏƏ prezidenti ilə danışıqdan sonra İsrail Müdafiə Qüvvələrinə Dəmir Qubası batareyası və bir neçə onluq interseptor göndərməyi əmr etdi. Bu addım İsrailin digər ölkəyə Dəmir Qubası sistemini göndərdiyi ilk hal idi. BƏƏ isə bu sistemi ABŞ və İsraildən sonra istifadə edən ilk ölkə oldu.

İkinci bir İsrail rəsmi şəxsi bildirib ki, sistem İranın göndərdiyi onlarla raketi dayandırıb.

Regionda yeni müttəfiqlik münasibətləri

Müharibənin başlamasından bəri hər iki ölkə hərbi və siyasi sahələrdə sıx əməkdaşlıq edir. İsrail Hava Qüvvələri İranın cənubunda yerləşən qısa mənzilli raketləri məhv etmək üçün bir çox əməliyyat həyata keçirib. Bu raketlər BƏƏ və digər Körfəz ölkələrinə zərbə endirmək üçün nəzərdə tutulmuşdu.

İsrail əsgərlərinin BƏƏ ərazisində yerləşdirilməsi Körfəz ölkələrində siyasi müzakirələrə səbəb ola bilər. Eyni zamanda, İsrail özü ağır hücumlara məruz qaldığı vaxtda belə Dəmir Qubası sistemini BƏƏ ilə bölüşmək qərarı İsrail daxilində müzakirələrə səbəb ola bilər.

Tarixi kontekst

İsrail və BƏƏ 2020-ci ildə sülh müqaviləsi imzalamışdı. O vaxtdan bəri Qəzzə məsələsi kimi müxtəlif mövzularda fərqliliklər olsa da, hər iki ölkənin rəsmi şəxsləri indiki tərəfdaşlığın tarixdəki ən yaxın münasibətlər olduğunu bildirirlər.

Mütəxəssislərin rəyləri

BƏƏ Milli Təhlükəsizlik Şurasının keçmiş rəhbərlərindən olan Tareq əl-Otayba Arab Gulf States Institute (AGSI) üçün yazdığı məqalədə İsrailin BƏƏ-yə əsl yardım göstərən ölkələrdən biri olduğunu bildirib:

"ABŞ və İsrail geniş hərbi yardım, kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılması və diplomatik dəstək göstərərək həqiqi müttəfiq olduqlarını sübut etdilər."

BƏƏ-nin yüksək vəzifəli şəxslərindən biri İsrail və Netanyahudan alınan yardım haqqında belə deyib: "Biz bu yardımı unutmayacağıq."