ABD, İran’ın savaşın sona erdirilmesine yönelik taslak anlaşmaya vereceği yanıtı beklerken, Başkan Yardımcısı Vance Cuma günü Katar Başbakanı Sheikh Mohammed Bin Abdul Rahman al-Thani ile bir araya geldi.
Katar’ın gizli müzakeredeki rolü
Resmi arabulucu olarak Pakistan’ın görev yaptığı İran-ABD görüşmelerinde, Katar’ın da arka planda etkili bir rol oynadığı belirtiliyor. Beyaz Saray yetkilileri, Katar’ın İran ile yapılan müzakerelerde özellikle etkili olduğunu vurguluyor. Katar Başbakanı, sadece bu görüşme için Washington’a gelmiş ve görüşmenin ardından aynı gün ayrılmıştı.
ABD’nin İran yanıtını bekleyişi
Beyaz Saray, İran’dan savaşın sona erdirilmesine ve daha detaylı nükleer müzakereler için çerçeve oluşturulmasına yönelik bir sayfalık Mutabakat Zaptı’na yanıt bekliyor. Dışişleri Bakanı Rubio, Cuma günü yaptığı açıklamada İran’ın yanıtını bugün içinde almayı umduklarını söyledi:
"Yanıtın ne olduğunu göreceğiz. Umudumuz, ciddi bir müzakere sürecine girebileceğimiz bir yanıt olması. Umarım ciddi bir teklif olur."
Katar’ın gizli diplomasi çabaları
Kaynaklara göre, Katar’ın gizli müzakere çabaları birkaç hafta önce yeniden başladı. İran’ın karar alma sürecinde etkili olan Devrim Muhafızları komutanlarıyla temas kuran Katar, ABD-İran arasındaki en az üç gizli kanaldan biri olarak çalışıyor. Katar’ın bu çabaları, resmi arabulucu olan Pakistan ile de koordine ediliyor. Katar Başbakanı, Washington’a gitmeden önce Perşembe günü Pakistanlı mevkidaşıyla görüşmüştü.
Katar’ın geçmişteki arabuluculuk rolü
Katar, Haziran 2025’teki savaş öncesi ve mevcut çatışma döneminde de müzakerelerde yer aldı. Resmi arabulucu olarak Umman görev yaparken, Katar yetkilileri çoğu toplantıya katıldı ve görüşmeleri arka planda destekledi. Savaşın başlamasından iki gün önce Cenevre’de yapılan son toplantıya da Katar yetkilileri dahil olmuştu.
Katar, Haziran ayında İran saldırıları sonrası ABD-İran arasındaki müzakerelerde yer almayı reddetmişti. ABD’nin baskısı ve hatta eski Başkan Trump’ın Katar Emiri Sheikh Tamim al-Thani ile görüşmesi sonrası Katar, müzakere çabalarına yeniden dahil oldu.
Katar’dan yapılan açıklama
Katar Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, Vance ve al-Thani’nin ABD-İran arasındaki müzakere çabalarını görüştüğünü belirtti. Açıklamada,
"Başbakan, tüm tarafların barışçıl diyalog yoluyla krizin kök nedenlerine yönelik olumlu yanıt vermesinin ve kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmanın önemini vurguladı."
Gelişmelerin arka planı
- ABD, İran’ın yanıtını bekliyor; yanıtın ciddi bir müzakere sürecine kapı açması umut ediliyor.
- Katar, İran’ın karar alma sürecindeki kilit isimlerle temas kurarak gizli müzakere kanallarını yönetiyor.
- Katar’ın müzakereye yeniden dahil olması için ABD tarafından yapılan baskılar sonucu karar alındı.
- Resmi arabulucu Pakistan olsa da, Katar’ın gizli diplomasi çabaları ABD için kritik önem taşıyor.