ABŞ-də yer məlumatlarının gizliliyi: Polis sorğularında yeni mərhələ

ABŞ Ali Məhkəməsi yer məlumatlarının gizliliyi məsələsini müzakirə edir

ABŞ-dəki hər bir mobil istifadəçi üçün vacib nəticələrə səbəb ola biləcək bir məhkəmə prosesi başladı. 2019-cu ildə Virciniya ştatında baş vermiş bank soyğunu ilə əlaqədar aparılan istintaq, şəxslərin şəxsi həyatının qorunması məsələsini yenidən gündəmə gətirdi.

ABŞ Ali Məhkəməsi, Chatrie v. Birləşmiş Ştatlar adlı məhkəmə işində tərəflərin müzakirələrini dinlədi. Bu işdə əsas məsələ, polis orqanlarının istifadə etdiyi 'coğrafi məhdudiyyətli axtarış qərarları' adlanan metodun leqallığı ilə bağlıdır. Bu metodla şəxslərin yer məlumatlarından istifadə edərək onları izləmək və həbs etmək mümkün olur.

Nədir bu 'coğrafi məhdudiyyətli axtarış qərarları'?

'Coğrafi məhdudiyyətli axtarış qərarları' — bu, polis orqanlarının böyük texnoloji şirkətlərdən (məsələn, Google) istifadəçilərin yer məlumatlarını əldə etmək üçün istifadə etdiyi hüquqi sənədlərdir. Bu metodla şəxslərin keçmişdə hansı ərazilərdə olduqları məlumatına əsasən onları izləmək və müəyyən şəxsləri tapmaq mümkün olur.

Məhkəmədə müzakirə olunan Okello Chatrie adlı şəxs də məhz belə bir metodla tapılmışdır. 2019-cu ildə Virciniya ştatında baş vermiş bank soyğunu ilə əlaqədar aparılan istintaq zamanı Google Maps-dəki 'Location History' xüsusiyyəti istifadə edilmişdir. Bu xüsusiyyət istifadəçinin yerini üç metr dəqiqliyi ilə müəyyənləşdirir və hər iki dəqiqədə yenilənir.

Nəyi müzakirə olunur?

Məhkəmədə əsas müzakirə mövzusu, şəxslərin şəxsi həyatının qorunması ilə əlaqədar bu cür metodların leqallığıdır. Bu qərar, hər bir mobil istifadəçinin yer məlumatlarının necə qorunduğu məsələsini yenidən nəzərdən keçirəcək. Eyni zamanda, böyük texnoloji şirkətlərdə saxlanılan digər məlumatların da gizliliyi ilə bağlı məsələlər ortaya çıxacaq.

Əgər Ali Məhkəmə bu metodun leqallığını təsdiqləyərsə, bu, hər bir istifadəçinin şəxsi həyatının daha da çox izləmə və nəzarət altında olması deməkdir. Əksinə, qərarın leqal olmadığının təsdiqi isə istifadəçilərin şəxsi məlumatlarının daha yaxşı qorunmasına səbəb ola bilər.

Nəticələr nə ola bilər?

• Şəxsi həyatın qorunması: Bu qərar, şəxslərin şəxsi həyatının izləmə və nəzarətdən qorunması məsələsini yenidən nəzərdən keçirəcək.
• Texnoloji şirkətlərə təsir: Google kimi şirkətlər, istifadəçilərinin məlumatlarını necə idarə edəcəkləri ilə bağlı yeni qaydalar qəbul etməli olacaqlar.
• Polis orqanlarının metodları: Polis orqanları, istintaqlar zamanı istifadə etdikləri metodları yenidən nəzərdən keçirəcəklər.

Bu qərar, ABŞ-də şəxsi həyatın qorunması məsələsində yeni bir mərhələ olacaq. Hər bir istifadəçinin mobil cihazlarından əldə edilən məlumatların necə istifadə edildiyi məsələsi, bu qərarla yenidən müəyyənləşdiriləcək.