Arktikada iqlim dəyişikliyinə qarşı yeni qeyri-kommersiya təşkilatı fəaliyyətə başlayır

ABŞ məhkəməsi offshore külək layihəsində əsas müqavilədarı məcbur etdi

On gün əvvəl Vineyard Wind adlı offshore külək stansiyası layihəsinin əsas müqavilədarı olan GE Vernova-nın layihədən çıxmasına qarşı məhkəməyə müraciət etmişdi. Bu gün isə Massaçusetsdəki Suffolk County Məhkəməsi GE Vernova-nın layihəni tamamlamasını tələb edən qərar çıxardı. Hakim Peter Krupp qərarında layihənin kritik mərhələdə olduğunu və əsas müqavilədarın dəyişdirilməsinin layihəni xeyli gecikdirəcəyini bildirdi.

GE Vernova layihənin 300 milyon dollar dəyərindəki ödənişini almaq üçün Vineyard Wind-ə qarşı iddia qaldırmışdı. Lakin Vineyard Wind isə 2024-cü ildə baş vermiş turbin lövhəsinin dağılması səbəbindən GE Vernova-nın 545 milyon dollar ödəməli olduğunu bildirdi.

Arktikada buludları nazikləşdirərək buz örtüyünü qorumaq planı

ABŞ-dəki məhkəmə qərarından fərqli olaraq, iqlim alimi Şarlotta DeVold isə Arktikada buludları nazikləşdirərək buz örtüyünün qorunmasına yönəlmiş yeni bir layihə hazırlayır. O, Arktik Stabilizasiyası İnisiyasiyası adlı qeyri-kommersiya təşkilatını təsis edərək bu texnologiyanın effektivliyini araşdırmağa başlayacaq.

DeVold, keçmişdə ABŞ Milli Laboratoriyasında tədqiqatçı olaraq aerosol-yağış qarşılıqlı əlaqələri üzrə ixtisaslaşmış alimdir. O, Arktikada buludları nazikləşdirmə texnologiyasının buz örtüyünün qalınlaşmasına və genişlənməsinə kömək edə biləcəyini bildirir. Bu metodun Arktik okeanında əhəmiyyətli soyutma effekti yarada biləcəyi də qeyd edilir.

"Buludları nazikləşdirməklə səthdən istiliyi buraxaraq, məsələn, dəniz buzunun genişliyini və qalınlığını artıra bilərsiniz. Erkən modelləşdirmələr bu metodun Arktik okeanında əhəmiyyətli soyutma effekti yarada biləcəyini göstərir."

Arktik buz örtüyünün qorunması üçün digər yanaşmalar

DeVold-un layihəsi Arktikada buz örtüyünün azalmasının qarşısını almaq üçün müxtəlif geo-mühəndislik metodlarından biri hesab edilir. Stratosferik aerosol enjeksiyaları kimi digər metodlar isə Günəşin istiliyinin atmosferə daxil olmasının qarşısını almağa yönəlmişdir. Lakin DeVold-un təklif etdiyi metod daha az müdaxilə tələb edir və yerli iqlim sistemlərinə daha az təsir göstərir.

Layihənin gələcəyi və potensial riskləri

Arktik Stabilizasiyası İnisiyasiyası layihəsinin əsas məqsədi Arktik buz örtüyünün qorunması və iqlim dəyişikliyinin təsirlərinin azaldılmasıdır. Lakin belə texnologiyaların genişmiqyaslı tətbiqi ekosistemlərə və yerli icmalara potensial ziyan vura bilər. Bu səbəbdən layihənin ətraflı tədqiqi və monitorinqi vacibdir.

DeVold və onun komandası layihənin effektivliyini qiymətləndirmək üçün ətraflı tədqiqatlar aparacaq və nəticələri ictimaiyyətlə bölüşəcəklər. Bu layihənin uğurlu olması halında, Arktik buz örtüyünün qorunmasına yönəlmiş digər layihələr üçün də yol aça bilər.