GoDark: Gizlilikli kripto ticarətinin yeni ulduzu – necə $100 milyon gündəlik əməliyyata çatmaq planlaşdırılır?

22 yaşlı Denis Dariotis üçün gizlilik məsələsi artıq uşaqlıqdan vacib idi. Məktəb müəllimi kompüterinə baxmaq istədiyi zaman Dariotis, "Xahiş edirəm, bu şəxsi məlumatdır, göstərə bilmərəm" cavabını vermişdi. Bu hadisə, onun üçün gizliliyin nə qədər vacib olduğunu ilk dəfə anlamağa səbəb olmuşdu.

Dariotis, doqquz yaşında atasının – bir portfel meneceri olan atasının köməyi ilə fond bazarına ilk addımlarını atmışdı. O, yalnız öz aktivlərini deyil, həm də böyük bir investor qrupunun aktivlərini idarə etməyə başlamışdı. Lakin məktəbdə kompüterinin ekranını göstərə bilməməsi, onun üçün böyük bir problem idi. Bu hadisə, Dariotisə gizliliyin əhəmiyyətini ilk dəfə dərk etməsinə səbəb olmuşdu.

İndi isə Dariotis, kripto ticarətçilərinə öz strategiyalarını gizli saxlamağa imkan verən yeni bir həll yolunu həyata keçirmək üzrədir. May ayında o, GoDark adlı mərkəzləşdirilməmiş birja (DEX) platformasını istifadəyə verəcək. Bu platforma, on-chain perpetual müqavilələrinin ticarəti üçün nəzərdə tutulub – bu, aktivlərin qiymət hərəkətlərinə əsaslanan maliyyə müqavilələridir.

GoDark-ın əsas fərqləndirici xüsusiyyəti isə traderlərin uzun müddətdir axtardığı gizli ticarət imkanıdır. Bu, rəqiblərin onların sifarişlərini əvvəlcədən görüb, "front-run" etməsinin qarşısını alır və böyük sifarişlərin bazarı pozmasına səbəb olmur.

Gizli ticarət nədir və nə üçün vacibdir?

Gizli ticarət (dark pool) – adından da göründüyü kimi qaranlıq mənasını daşıyan bu termin, ənənəvi maliyyə bazarlarında geniş istifadə olunan bir mexanizmdir. Bu sistemdə traderlər öz sifarişlərini gizli saxlayır, nəticədə rəqiblər onların hərəkətlərini əvvəlcədən görüb, bazarı manipulyasiya edə bilmir.

ABŞ Səhmdarlar və Birja Komissiyası (SEC) bu ticarət metodunu hələ 1979-cu ildə rəsmi olaraq tanımışdı. Gizli ticarət, xüsusilə dar mənfəət marjaları ilə çalışan traderlər üçün böyük üstünlük yaradır. Onlar böyük sifarişlər vermək və bazarın həcmini pozmadan əməliyyatlarını həyata keçirə bilirlər.

Lakin kripto bazarında vəziyyət tamamilə fərqlidir. Blokçeynlərin şəffaflığı səbəbindən traderlərin sifarişləri real vaxtda görsənir. Bu isə onları rəqiblər tərəfindən asanlıqla izlənilməyə və "front-run" edilməyə məruz qoyur.

"Siz poker oynayırsınız, lakin kartlarınız açıq şəkildə masanın üstündədir." – Denis Dariotis, GoDark-ın təsisçisi

Dariotis bildirir ki, kripto ticarətçiləri rəqiblərdən gizlənmək üçün hər iki-üç həftədən bir strategiyalarını dəyişməyə məcbur qalırlar. Bu isə onların rəqabət üstünlüyünü itirməsinə səbəb olur.

Bəzi sənaye liderləri də bu problemi qeyd etmişlər. Məsələn, Binance-in həmtəsisçisi Changpeng Zhao iyun ayında mərkəzləşdirilməmiş birjalarda sifarişlərin gizlədilməsi üçün çağırış etmişdir. O, Twitter-də paylaşdığı mesajda belə yazmışdı:

"Mən həmişə mərkəzləşdirilməmiş birjalarda sifarişlərin real vaxtda göründüyünə təəccüblənmişəm. Bu problem, xüsusilə perpetual müqavilələrdə daha da kəskinləşir, çünki orada likvidasiya hadisələri baş verir."

Bəzi rəqiblər, məsələn Aster, artıq istifadəçilərinə gizli ticarət imkanı təklif etsələr də, Dariotis onların həllini tam olaraq gizli hesab etmir. O, qeyd edir ki, bu platformalar sifarişləri order kitabından uzaqlaşdırır, lakin blokçeyndə əməliyyat yerinə yetirildikdə məlumatlar açıq şəkildə görünür. Beləliklə, istifadəçilər hələ də sifarişlərin həcmini və digər detalları görə bilirlər.

Digər gizlilik alətlərindən biri olan Tornado Cash isə regulyatorlar tərəfindən təqib olunur. Bu isə kripto bazarında gizlilik məsələsinin həllinin nə qədər mürəkkəb olduğunu bir daha göstərir.

GoDark necə fərqlənir?

GoDark, digər platformalardan fərqli olaraq tamamilə gizli ticarət imkanı təklif edir. Bu, istifadəçilərin sifarişlərini blokçeyndə belə gizli saxlamasına imkan verir. Beləliklə, traderlər rəqiblərdən asanlıqla gizlənə və böyük əməliyyatlar həyata keçirə bilərlər.

Dariotis bildirir ki, onların hədəfi gündəlik $100 milyon həcmində əməliyyatlar həyata keçirməkdir. Bu isə kripto ticarətinin gələcəyində böyük bir inqilab ola bilər.