Kosmik plazmanın cazibə dalğası detektorlarının lazerini əyə bilməsi

TianQin missiyası: Kosmik plazmanın lazerlərə təsiri

TianQin — Yer ətrafında orbitdə fəaliyyət göstərəcək kosmik baza ilə fəaliyyət göstərən cazibə dalğası detektorudur. Bu sistem, peyklərarası lazer interferometriyasından istifadə edərək çox kiçik dəyişiklikləri ölçür və beləliklə, kosmik cazibə dalğalarını qeydə alır.

Lakin kosmik fəza tamamilə boş deyil. TianQin orbitinin və lazer əlaqələrinin yerləşdiyi bölgələrdə plazma mövcuddur. Bu plazma, lazer şüalarını əyərək detektorun dəqiqliyinə mənfi təsir göstərir və nəticədə cazibə dalğası ölçmələrində şum yaradır.

Plazmanın lazerlərə təsiri araşdırıldı

Çin alimləri tərəfindən aparılan yeni tədqiqatda, Zhou və həmkarları plazmanın lazer şüalarına təsirini qiymətləndirmişlər. 2026-cı ildə yayımlanan tədqiqatda, qlobal maqnitohidrodinamik modeldən istifadə edilərək plazma vasitəsilə yayılan lazerin əyilməsi hesablanmış və detektorun dəqiqliyinə təsir edən şum səviyyəsi qiymətləndirilmişdir.

Tədqiqat nəticələri göstərir ki, sakit və orta səviyyəli kosmik hava şəraitində plazmanın böyük miqyaslı yayılmasının yaratdığı lazer əyilməsi TianQin missiyası üçün əsas risk təşkil etmir. Lakin ağır kosmik hava hadisələri zamanı plazmanın təsiri cazibə dalğası ölçmələrində əhəmiyyətli şum mənbəyinə çevrilə bilir.

Kosmik hava şəraiti və cazibə dalğaları arasındakı əlaqə

Bu tədqiqat kosmik hava şəraitinin cazibə dalğası detektorlarına təsirini ortaya qoymaqla yanaşı, eyni zamanda digər yüksək dəqiqlikli elektromaqnit dalğası ölçmələrinə də təsir göstərə biləcəyini göstərir. Bu nəticələr, kosmik tədqiqatlarda plazmanın təsirinin nəzərə alınmasının vacibliyini vurğulayır.

Tədqiqatın nəticələri və gələcək perspektivlər

Zhou S. W, Su W., Zhou S. Y., Li C. F., Zhang J. X. tərəfindən hazırlanan tədqiqat, Space Weather jurnalında dərc edilmişdir. Tədqiqatda istifadə olunan məlumatlar əsasında belə qənaətə gəlinmişdir ki, plazmanın təsiri kosmik missiyaların planlaşdırılması və həyata keçirilməsi mərhələlərində vacib amillərdən biri olmalıdır.

«Bu tədqiqat, kosmik plazmanın cazibə dalğası detektorlarına təsirini kvantifikasiya edir və beləliklə, kosmik missiyaların dəqiqliyini artırmaq üçün yeni perspektivlər açır.»

Mənbə: Space Weather, 2026. Mətn müəlliflərin mülkiyyətidir. CC BY-NC-ND 3.0 lisenziyası altında yayılır.