MDB-nin gizli məlumatı: İran blokadadan Trumpun iddia etdiyindən çox yaşaya bilər

ABŞ-nin Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (CIA) gizli analizi, prezident Donald Trumpın İranın iqtisadi dayanıqlığı haqqında etdiyi iddiaları ciddi şəkildə zəiflətdi. Bu həftə siyasətçilərə təqdim edilən məlumata əsasən, İran, ABŞ hərbi blokadasından sonra 3-4 ay ərzində ağır iqtisadi çətinliklərlə qarşılaşsa da, mövcud ehtiyatları və strateji imkanları sayəsində mövcud vəziyyətini qoruya bilər.

The Washington Post-un yaydığı məlumata görə, İranın ballistik raket imkanları da hələ çox yüksək səviyyədədir. Analizlə tanış olan üç ABŞ rəsmisi bildirib ki, İran, müharibədən əvvəlki raket ehtiyatlarının 70 faizini və mobil buraxılış qurğularının 75 faizini qoruyub saxlayıb. Həmçinin, İran yeraltı anbarlarını bərpa edib, zədələnmiş raketləri təmir edib və yeni raketlər də toplamağı bacarıb.

Analizdə göstərilir ki, İran, ABŞ blokadasından sonra 90-120 gün daha dayana bilər. Bu isə Trumpın İran iqtisadiyyatının çox ağır vəziyyətdə olduğunu iddia etməsinə ciddi şəkildə şübhə yaradır. “Onlar uğursuzluğa uğrayırlar”, — Trump həftənin əvvəlində Ağ Evdə jurnalistlərə belə demişdi. “Onların valyutası dəyərsizdir, inflyasiya 150 faizə çatır, əsgərlərinə maaş ödəmir, pulu dəyərsizdir.”

Trump, blokadanın tətbiqindən bir həftə sonra da İran iqtisadiyyatının çox ağır vəziyyətdə olduğunu bildirmişdi: “Məncə, İran çox ağır vəziyyətdədir. Onlar çox çarəsiz vəziyyətdədirlər.”

Ağ Ev isə İran iqtisadiyyatına zərbə vurmaq üçün həm hərbi blokadanı, həm də “İqtisadi Fırtına” adlı sanksiyalar kampaniyasını həyata keçirib. Lakin CIA-nin analizinə görə, İranın iqtisadi vəziyyəti bu qədər ağır deyil. Tehran, boş qalan neft daşıyıcı gəmilərində neft ehtiyatlarını saxlayır, — məlumat verənlərdən biri qeyd edib. Digər bir rəsmisə görə isə İran, nefti quru yollarından Orta Asiya ölkələrinə daşımaqla iqtisadi dayanıqlığını daha da artıra bilər: “Onların Orta Asiya ölkələri vasitəsilə dəmir yolu ilə neft daşımağa başlaya biləcəkləri ehtimal olunur.”

Bu məlumatlar, Trumpın İran iqtisadiyyatını zəiflətmək üçün həyata keçirdiyi “Azadlıq Layihəsi”ni dayandırmasına səbəb olan faktorlardan biri kimi də qiymətləndirilir. Layihə, İranın neft ixracını dayandırmaq üçün Hormuz boğazından keçən gəmilərə hərbi dəstək verməyi nəzərdə tuturdu. Lakin Səudiyyə Ərəbistanının dəstəyini itirməsi səbəbindən layihə dayandırıldı.