Trump hökuməti fentanil aşkarlayan test zolaqlarına dövlət dəstəyini dayandırdı

Trump hökuməti fentanil aşkarlayan test zolaqlarına dövlət dəstəyini dayandırdı

ABŞ-də fentanil və digər təhlükəli maddələrin aşkarlanmasına kömək edən test zolaqlarına dövlət maliyyəsinin kəsilməsi yerli ictimai təşkilatları çaşqınlığa saldı. Səhiyyə və İnsan Xidmətləri Nazirliyinin (HHS) tabeliyindəki Səhiyyə və Psixoloji Xidmətlər üzrə Administrasiya (SAMHSA) tərəfindən yayılan məktubda, dövlət vəsaitlərinin bu cür zolaqların alınması üçün istifadə edilməsinin qadağan edildiyi bildirildi.

Test zolaqları həmçinin ksilazin və medetomidin kimi heyvanları sakitləşdirmək üçün istifadə olunan, lakin insanlarda da ölümcül nəticələrə səbəb ola bilən maddələrin aşkarlanmasına da kömək edir. Hər zolağın qiyməti cəmi 1 dollar olsa da, onların dayandırılması narkotik asılılığı olan şəxslərin həyatını təhlükəyə atır.

Həyat qoruyan alətlərə qarşı siyasi qərar

Drug Policy Alliance təşkilatının federal siyasət üzrə direktoru Maritza Perez Medina, test zolaqlarını "kritik həyat qoruyan alət" adlandıraraq, belə bir qərarın qəbul edilməsinə çox təəccübləndiklərini bildirdi. "İnsanlar bu qərarın mənbəyindən çox çaşqındırlar. Bu qərarın arxasında hansı səbəblərin durması barədə çoxlu suallar var" – deyə o qeyd etdi.

Məktubda isə 2025-ci ilin iyul ayında prezident Tramp tərəfindən imzalanmış icra əmri əsas gətirilir. Bu əmrdə SAMHSA-nın maliyyəsinin "yalnızca qanunsuz narkotik istifadəsini asanlaşdıran proqramlar üçün istifadə edilməsinin qadağan edildiyi" qeyd olunur. HHS-nin nümayəndəsi isə məktubun SAMHSA-nın maliyyəsinin qanunlara uyğun olmayan və "qanunsuz narkotik istifadəsini asanlaşdıran tədbirlərə" xərclənməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıdığını bildirdi.

Test zolaqları qanunla qorunurdu

ABŞ-nin 45 ştatında və Vaşinqton şəhərində test zolaqları qanunla narkotik alətlərinə aid edilmir. Nevada və Kaliforniya ştatlarında isə bu zolaqların haradan əldə edilə bilməsi barədə məlumatlar onlayn şəkildə təqdim olunur. 2018-ci ildə isə Konqres tərəfindən onların istifadəsi qanunla qorunmuşdu. Hətta keçən ilin iyul ayına qədər SAMHSA tərəfindən test zolaqlarının alınması üçün maliyyə dəstəyi də verilmişdi.

Lakin indi bu dəstək dayandırıldı və ölkə üzrə təşkilatlar narkotik asılılığına qarşı mübarizədə vacib olan vəsaitlərdən məhrum qalacaqlar. Kentucky Harm Reduction Coalition təşkilatının icraçı direktoru Shreeta Waldon isə CBS-ə verdiyi müsahibədə təşkilatın 400 min dollarlıq qrantdan məhrum olduğunu və 2026-cı ilin birinci rübündə 48,465 zolaq payladıqdan sonra artıq bir aylıq ehtiyatlarının qaldığını bildirdi.

"Bu qərar elmi əsaslara ziddir. Siyasi situasiya səbəbindən bir gün elmi əsaslı qəbul edilən bir metod, digər gün elmi əsaslı deyil kimi qəbul edilir. Əgər hökumət elmə və məlumata əsaslansa, heç vaxt belə addım atmayardı" – deyə Waldon qeyd etdi.

Trump hökumətinin səhiyyə siyasəti: ölümün qarşısını almaq deyil

Trump hökumətinin peyvəndlərə qarşı çıxması, xərçəng tədqiqatlarına maliyyə dəstəyinin azaldılması kimi qərarları ölüm hallarının qarşısını almaq məqsədi daşımır. Narkotik asılılığı ilə bağlı ölüm hadisələri ölkənin hər yerində, hətta prezidentə dəstəyin ən yüksək olduğu kənd yerlərində də qeydə alınır. Artıq bu yerlərdə həyatları qorumaq üçün vacib olan alətlərdən biri də əlçatmaz vəziyyətə düşür.

"Əgər hökumət elmi əsaslara əməl etsəydi, heç vaxt belə addım atmayardı. Bu qərar həyatları qorumaq deyil, siyasi maraqlar uğrunda həyatları riskə atmaqdır."