Ultraemal qidalar nədir?
Ultraemal qidalar sənaye üsulu ilə çoxlu miqdarda emal edilmiş, qida dəyəri aşağı, lakin kalorisi yüksək olan məhsullardır. Bu qrupa fast food, qablaşdırılmış şirələr, şokolad, sosiska, dondurulmuş yeməklər və digər sənaye məhsulları daxildir.
Az bilinən sağlamlığa təsirlər
Son tədqiqatlar göstərir ki, ultraemal qidaların istifadəsi yalnız obezlik və şəkər xəstəliyi ilə deyil, həm də sümük, əzələ və reproduktiv sağlamlıqla bağlı ciddi problemlərə səbəb olur.
1. Əzələ sağlamlığına ziyan
Radiology jurnalında dərc olunan tədqiqat göstərir ki, ultraemal qidaların çox istehlakı bud əzələlərində yağ birikməsinə səbəb olur. Bu isə diz osteoartriti riskini artırır.
«Son onilliklərdə təbii qida inqredientlərinin yerini sənaye emalı nəticəsində dəyişdirilmiş, süni dadlandırılmış və rənglənmiş qidalar aldı. Bu isə ultraemal qidalar sinfinə daxil olur.»
2. Sümük sındırma riskinin artması
Mart ayında dərc olunan tədqiqatda göstərilir ki, ultraemal qidaların çox istehlakı bud sümüyünün sınıb-qırılması riskini 10.5% artırır. Bu təsir həm yaşlılar, həm də 65 yaşdan aşağı şəxslərdə müşahidə olunur.
«12 illik müşahidə nəticəsində məlum oldu ki, ultraemal qidaların çox istehlakı sümük mineral sıxlığının azalmasına səbəb olur, xüsusilə bud sümüyü və bel nahiyəsində.»
3. Qadınlarda doğurganlıq problemləri
Tədqiqatlar göstərir ki, ultraemal qidaların çox istehlakı qadınlarda reproduktiv sistemə mənfi təsir göstərir. Bu isə doğurganlıq problemlərinə səbəb ola bilər.
Ultraemal qidaların digər ziyanları
Bu qidaların istifadəsi həm də aşağıdakı problemlərə səbəb olur:
- Kardiovaskulyar xəstəliklər;
- Obezlik;
- 2-ci tip şəkər xəstəliyi;
- Erkən ölüm riskinin artması;
- Tütün məhsulları qədər asılılıq yaratmaq potensialı.
Nə etməli?
Uzmanlar ultraemal qidaların istifadəsini azaltmağı və təbii, emal edilməmiş qidalarla qidalanmağı məsləhət görürlər. Bu isə sümük, əzələ və ümumi sağlamlığı qorumağa kömək edəcək.