Çində Enerji və İqlim: 2026-cı ilin Aprelində Qridə Milyardlar, Petrokimya Planları və Dənizdə Çin

Çində elektrik şəbəkəsinə rekord investisiya

Çinin iki ən böyük dövlət elektrik şəbəkəsi operatoru, 2026-cı ilin birinci rübündə ümumilikdə 167.5 milyard yuan (24.5 milyard dollar) investisiya etdi. Bu məlumatı dövlət televiziyası CCTV yaydı. "State Grid" şirkəti isə bu müddətdə "yeni enerji" layihələrini şəbəkəyə qoşmaq üçün keçən illə müqayisədə 50% artıq – 10 milyard yuandan çox xərclədiyini bildirdi. "The Paper" qəzeti məlumatı təsdiqləyib.

Dövlət müəssisələri 2026-2030-cu illəri əhatə edən 15-ci beşillik plan dövründə hər il 1 trilyon yuan (146 milyard dollar) investisiya planlaşdırır. Bu məlumatı isə maliyyə xəbərləri portalı Yicai yaydı.

Yenilənən enerjinin mənimsənilməsində problemlər

Lakin Bloomberg-in qeyd etdiyi kimi, şəbəkənin sürətlə artan bərpa olunan enerji mənbələrindən gələn elektrik enerjisini qəbul etməkdə çətinlik çəkdiyi aydın şəkildə görünür. Yanvar-fevral aylarında günəş və külək enerjisinin istifadəsi faizləri – ümumi istehsalın nə qədərinin şəbəkəyə daxil olunduğunu göstərən göstərici – yenidən aşağı düşüb. Beynəlxalq Enerji Şəbəkəsi portalında dövlət müəssisəsinə bağlı tədqiqat institutunun yaydığı məlumata görə, bu göstəricilər 90.8% və 91.5% təşkil edib. Bloomberg qeyd edib ki, bu rəqəmlər hökumətin cəmi iki il əvvəl yumşaltdığı minimum həddlərə yaxınlaşıb.

Altı regionun energetika sektoru nəzarət altında

Milli Energetika Administrasiyası (NEA) 2026-cı ildə Çində bərpa olunan enerji qurğularının "sabit artım" göstərdiyini bildirdi. Eyni zamanda təşkilat bərpa olunan enerjiyə investisiyaların "genişləndirilməsi" üçün davamlı səylərin göstərilməsi tələbini irəli sürdü. Beynəlxalq Enerji Şəbəkəsi portalının məlumatına görə, NEA Hebei, Jilin, Sincan, Fuczyan, Hunan və Quandun əyalətlərinin energetika sektorunu daha sərt nəzarətə götürəcək.

Nəzarətun əsas məqsədi bu regionlarda:

• Enerji qənaəti və karbon azaldılması vəzifələrinin yerinə yetirilməsi;
• Kömür stansiyalarının fəaliyyəti;
• Böyük təmiz enerji bazalarının tikintisi;
• Yeni enerji mənbələrindən istifadə;
• Energetika infrastrukturu və bazarlarının inkişafı;

Orta Şərq münaqişəsi Çinlə əməkdaşlığı stimullaşdırdı

Vyanada çıxış edən Çin iqlim nümayəndəsi Liu Zhenmin bildirib ki, Orta Şərq münaqişəsi ölkələri enerji təhlükəsizliyinin stratejilərini yenidən nəzərdən keçirməyə və enerji keçidini sürətləndirməyə məcbur edib. Liu həmçinin, enerji idxalında tək mənbəyə çox asılılığı qorxusunu da vurğulayıb.

Dövlət televiziyası CCTV isə "yaşıl" sistemin enerji təhlükəsizliyinə "güclü təminat" verəcəyini bildirib, lakin münaqişədən bəhs etməyib. Bir çox beynəlxalq media orqanları – The New York Times, Wall Street Journal, Associated Press, Indian Express, Washington Post və Bloomberg – Çinin aşağı karbonlu enerjinin münaqişədən çıxışda necə kömək etdiyini və Çin texnologiyalarının satışının artdığını qeyd ediblər. Semafor isə Çin haqqında "Çin qlobal enerji müharibəsində qalib gəlir" ifadəsini işlətmişdir.

"Münaqişənin enerji təhlükəsizliyinə təsirini daha da artırmaması üçün birgə addımlar atmaq lazımdır." – Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin vəliəhdi Şeyx Xalid bin Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan və Çin prezidenti Si Tsinpin arasında keçirilən görüşdən.

Avstraliya baş naziri Entoni Albanes də münaqişənin enerji təhlükəsizliyinə təsirini azaltmaq üçün Çinlə əməkdaşlıq məsələsini müzakirə edib.