Przełomowy spray donosowy może cofnąć starzenie się mózgu

Naukowcy z Texas A&M University dokonali przełomu w dziedzinie neurobiologii. Ich najnowsze badania dowodzą, że proces starzenia się mózgu nie musi być nieodwracalny. Zespół pod kierunkiem prof. Ashoka Shetty’ego opracował prosty, ale rewolucyjny sposób na walkę z neurodegeneracją – spray donosowy, który w zaledwie dwóch dawkach może cofnąć zmiany związane z wiekiem w mózgu.

Dotychczas uważano, że powolne, chroniczne stany zapalne w mózgu, określane mianem „neuroinflammaging”, są nieodłącznym elementem procesu starzenia. Nowe badanie, opublikowane w Journal of Extracellular Vesicles, obala ten mit. Wyniki pokazują, że zapalenie mózgu można skutecznie zahamować, a nawet odwrócić jego skutki, przywracając sprawność poznawczą i pamięć.

Jak działa rewolucyjny spray?

Kluczem do sukcesu jest zastosowanie pojemników biologicznych – zewnątrzkomórkowych pęcherzyków (EVs), które pełnią rolę mikroskopijnych „kurierów”. Zawierają one specjalne cząsteczki RNA, zwane mikroRNA, pełniące funkcję regulatorów genów. Dzięki podaniu donosowemu, te maleńkie cząsteczki przenikają przez barierę krew-mózg i docierają bezpośrednio do tkanek mózgowych, gdzie aktywnie przeciwdziałają stanom zapalnym.

– MikroRNA działają jak główni regulatorzy – wyjaśnia Madhu Leelavathi Narayana, główna autorka badania. – Kontrolują one wiele szlaków sygnałowych i genowych w mózgu, wpływając na procesy zapalne, naprawę komórek oraz funkcje poznawcze.

Efekty widoczne już po kilku tygodniach

W badaniach na modelach zwierzęcych spray wykazał niespotykaną skuteczność. Już po dwóch dawkach zaobserwowano:

• Znaczną redukcję stanów zapalnych w hipokampie – obszarze mózgu odpowiedzialnym za pamięć i uczenie się;
• Przywrócenie funkcji mitochondriów – „elektrowni komórkowych”, których wydolność spada wraz z wiekiem;
• Poprawę pamięci i zdolności uczenia się, utrzymującą się przez wiele miesięcy;
• Równą skuteczność u obu płci – co jest rzadkością w badaniach biomedycznych.

– To odkrycie zmienia paradygmat starzenia się mózgu – podkreśla prof. Shetty. – Dotychczas uważaliśmy, że proces ten jest nieodwracalny. Teraz wiemy, że możemy go spowolnić, a nawet częściowo cofnąć.

Potencjał dla milionów pacjentów

Odkrycie ma ogromne znaczenie społeczne, zwłaszcza w obliczu rosnącej liczby przypadków demencji. Według prognoz, do 2060 roku liczba nowych przypadków otępienia w Stanach Zjednoczonych podwoi się, osiągając milion rocznie. – Potrzebujemy innowacyjnych rozwiązań, które nie tylko wydłużą życie, ale także poprawią jego jakość – mówi prof. Shetty.

Spray donosowy mógłby zrewolucjonizować leczenie nie tylko choroby Alzheimera, ale także:

• Udarów mózgu – wspomagając odbudowę utraconych funkcji poznawczych;
• Depresji wieku starczego – poprzez redukcję stanu zapalnego i poprawę neuroplastyczności;
• Łagodnych zaburzeń poznawczych – opóźniając ich przejście w pełnoobjawową demencję.

Przyszłość terapii przeciwstarzeniowych

Zespół badawczy pracuje obecnie nad udoskonaleniem formuły i przygotowaniem jej do badań klinicznych na ludziach. Jeśli wyniki się powtórzą, spray mógłby stać się pierwszą nieinwazyjną metodą spowalniania starzenia się mózgu.

– Naszym celem jest nie tylko wydłużenie życia, ale przede wszystkim utrzymanie sprawności umysłowej na wysokim poziomie – mówi prof. Shetty. – Chcemy, aby ludzie nie tylko żyli dłużej, ale także żyli mądrzej i aktywniej.

„To odkrycie otwiera drzwi do nowej ery w medycynie przeciwstarzeniowej. Możliwe, że wkrótce będziemy mogli mówić o terapiach, które nie tylko leczą choroby, ale także przywracają utracone funkcje mózgu.”
— Prof. Ashok Shetty