Britaniya yerli seçkilərində islahatçıların böyük qələbəsi: Sağın yeni xəritəsi dəyişir

İngiltərədə yerli seçkilər: Reform UK tarixilik qələbə qazandı

Cümə günü İngiltərənin demək olar ki, yarısında yerli seçkilər keçirildi. Adətən yerli seçkilər az diqqət çəkən hadisələr hesab olunurdu, çünki onların nəticələri əsasən tikinti planlarının təsdiqi və zibilliklərin yığılması kimi məsələlərlə bağlı olurdu. Lakin bu dəfə vəziyyət tamamilə fərqli idi.

İngiltərədə 136 yerli idarədə 5 mindən çox yerli deputat seçildi. Eyni zamanda, altı seçilmiş mer və Şotlandiya, Uelsin yerli parlamentləri üçün seçkilər keçirildi. Bu seçkilərin nəticələri birbaşa olaraq Britaniya hökumətinə təsir etməsə də, ölkədəki bütün siyasi partiyalar üçün, xüsusilə də Baş nazir Kiyr Starmer üçün böyük sınaq hesab olunurdu. 2024-cü il parlament seçkilərindən sonra Kiyr Starmer üçün ən böyük sınaq idi.

Labour və Konservativlərin böyük itkisi

Seçkilərin nəticələri açıqlandıqca məlum oldu ki, Starmerin Labour Partiyası böyük itki yaşayıb. Hazırda partiya 900-dən çox yerli deputat mandatını itirib və 30-dan çox yerli idarədə nəzarəti itirib. Bunların arasında Vestminster və Essex də var. Konservativ Partiya da böyük zərbə aldı: altı yerli idarədə nəzarəti itirib və 400-dən çox deputat mandatını itirib.

Reform UK isə böyük qələbə qazandı. Partiya 1000-dən çox yerli deputat mandatı qazandı və bu nəticələr, ölkədəki ikipartiyalı sistemin dəyişməyə başladığını göstərdi.

"Labour partiyası öz ənənəvi bölgələrində Reform UK tərəfindən məğlub edilir. Siz bu günün sonunda Konservativlərin də əsas bölgələrində məğlubiyyətini görəcəksiniz."

Naycel Faracın mövqeyində dəyişiklik

Naycel Farac, əvvəllər özünü "Tetçerçilik odunu yaşadan yeganə siyasətçi" hesab edirdi. Breksitin əsas memarlarından biri olan Farac, azad ticarət müqavilələri, aşağı vergi və az dövlət tənzimlənməsi haqqında danışırdı. Lakin sonradan onun mövqeyində dəyişiklik baş verdi.

Bu il o, 138 milyard funt sterlinq (183 milyard dollar) dəyərində olan pensiya sisteminə dövlət xərclərini artırmağı, polad sənayesini milliləşdirməyi və sosial yardımların artırılmasını vəd etdi. Lakin Reform UK-nun qəfil populyarlıq artımı əsasən immiqrasiyaya qarşı sərt mövqeyinə görədir.

Seçkilərin nəticələri nə deməkdir?

İngilis xalqının ən vacib məsələsi immiqrasiyanın nəzarətidir. Ipsos tərəfindən aparılan sorğu nəticələrinə görə, immiqrasiyanın nəzarəti Britaniya vətəndaşları üçün ən prioritet məsələdir. Seçkilərdən əvvəl isə YouGov tərəfindən aparılan sorğuda, Reform UK tərəfdarlarının yerli səviyyədə immiqrasiyanı əsas prioritet hesab etdiyi məlum oldu.

Reform UK-nun qəfil yüksəlişi Britaniya seçki siyasətində ciddi dəyişikliklərin başladığını göstərir. XX əsrdən bəri Britaniya siyasəti əsasən mərkəz-sol Labour Partiyası və mərkəz-sağ Konservativ Partiyası tərəfindən idarə olunurdu. Lakin indi, cəmi iki il əvvəl mövcud olmayan bir partiya İngiltərədə ən çox yerli deputat mandatına malik partiya oldu. O, həmçinin Şotlandiya və Uelsdə ikinci ən böyük partiya statusunu qazandı və digər partiyalardan daha çox ianə topladı.

Rəsmi olaraq, növbəti ümumi seçkilərin 2029-cu ilə qədər keçirilməsi nəzərdə tutulsa da, yerli seçkilərin nəticələri göstərir ki, Reform UK səsvermələrdəki populyarlığını reallaşdırmaq qabiliyyətinə malikdir. Yerli seçkilərin nəticələri nəzərə alınarsa, Britaniyada artıq beş, hətta altı partiyalı sistemə doğru dəyişiklik baş verir.