Bu yayda ABŞ-də su böhranı həqiqətə çevrilir: Texasdan Kolorado çayına qədər

Qlobal istiləşmə və sənaye istifadəinin artması su çatışmazlığına səbəb olur

ABŞ-də iqlim dəyişikliyi və sənaye fəaliyyətinin artması nəticəsində iki böyük su böhranı formalaşır. Bu yay qərb regionunda yaşanacaq su problemləri ölkənin digər bölgələri üçün də xəbərdarlıq rolunu oynayacaq. Ekspertlər digər ərazilərin də gələcəyə hazırlaşmasını tövsiyə edir.

Texasda şəhərlər quraqlıq təhlükəsi ilə qarşı-qarşıya

Texasda yerləşən bir şəhər quraqlıq təhlükəsi ilə üzləşir. Bu, regionda su çatışmazlığının artdığını göstərən ən son hadisələrdən biridir.

Kolorado çayı: Onillərdir davam edən siyasi münaqişə pik həddə çatır

Kolorado çayı, qərb regionunun ən vacib su mənbələrindən biri olaraq, yeddi ştatda yaşayan 40 milyon insana su təmin edir. Eyni zamanda, bu çay Lake Powell və Lake Mead kimi ölkənin ən böyük su anbarlarına da ev sahibliyi edir. Bu anbarlar elektrik enerjisi istehsalı üçün də istifadə olunur.

Bu yay yaşanan rekord quraqlıq səbəbindən Lake Mead su səviyyəsi, 2022-ci ilin iyulunda qeydə alınan rekord aşağı səviyyədən cəmi 17 fut yuxarıda yerləşir. Bu, həm elektrik istehsalını, həm də aşağı axar bölgələrdə yerləşən ştatlara su təchizatını təhlükə altına atır.

Su çatışmazlığının əsas səbəbləri

• İqlim dəyişikliyi: Qərb regionunda qışda qeydə alınan rekord istilik səbəbindən dağlıq ərazilərdəki qar örtüyü tarixdə görülməmiş səviyyəyə qədər azalıb. Mart ayında isə temperatur rekordlar qıraraq, normaldan çox yüksək səviyyəyə çatdı.
• Sənaye istifadəinin artması: Kolorado çayından istifadə edən ərazilərdə kənd təsərrüfatı fəaliyyətləri, xüsusilə də mal-qara yemi üçün istifadə edilən yonca yetişdirmə, su ehtiyatlarının böyük hissəsini sərf edir. Bu, şəhərlərin su tələbatından çox daha çoxdur.

Kolorado çayının siyasi münaqişəsi

Kolorado çayından istifadə edən ştatlar arasında onillərdir davam edən siyasi münaqişə bu yay pik həddə çatır. 1922-ci ildə qəbul edilmiş Kolorado çayı sazişi, regionda su paylanmasını tənzimləyir. Bu sazişə əsasən, çayın yuxarı axar və aşağı axar bölgələrinə müəyyən su həcmi ayrılır. Lakin son illərdə kənd təsərrüfatının inkişafı və iqlim dəyişikliyinin səbəb olduğu quraqlıqlar, uzunmüddətli su təchizatını təhlükə altına atır.

Ştatlar, 1922-ci il sazişini yenidən nəzərdən keçirmək üçün müəyyən tarixlərdə razılaşma əldə etməli idilər. Lakin bu tarixlərdə müvəffəqiyyət əldə olunmadı. Fevral ayında sonuncu tarixdi, lakin müzakirələr nəticəsiz qaldı.

ABŞ Daxili İşlər Nazirliyinin tədbirləri

Bu ilin əvvəlində, yay aylarında yaşanacaq problemlərin qarşısını almaq üçün ABŞ Daxili İşlər Nazirliyi bir sıra tədbirlər elan etdi. Bu tədbirlərdən biri Lake Powell-də hidroenerji istehsalının davam etdirilməsini təmin etməkdir. Lakin bu qərar, Lake Mead-də hidroenerji istehsalının və aşağı axar bölgələrdə yerləşən ştatlara su təchizatının azalmasına səbəb ola bilər.

«Mart ayında yaşananlar tarixi rekordlar idi. Belə temperaturlar insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan iqlim dəyişikliyi olmadan mümkün deyildi. Bizdə artıq çox pis olan qar örtüyü, üç həftə ərzində tamamilə məhv oldu.»

Gələcəyə hazırlıq vacibdir

Uzmanlar, digər bölgələrin də su problemlərinə qarşı hazırlıqlı olmalarını tövsiyə edir. Qlobal istiləşmə və sənaye fəaliyyətinin artması səbəbindən su çatışmazlığı problemi yalnız qərb regionunu deyil, ölkənin digər ərazilərini də təhlükə altına atır.

Ekspertlər, su idarəetmə strategiyalarının təkmilləşdirilməsi, su istifadə effektivliyinin artırılması və yenilikçi texnologiyaların tətbiqi yolu ilə gələcəkdə yaşana biləcək su böhranlarının qarşısının alınmasını tövsiyə edir.