Dünyada Elektrik Sistemində Temiz Enerjinin Qələbəsi: Son Rapor

Təmiz enerji dünya üzrə elektrik tələbatının artımını tamamilə əhatə etdi

2023-cü ildə dünya üzrə elektrik tələbatının artımının tamamilə təmiz enerji mənbələri tərəfindən ödənilməsi, COVID-19 pandemiyasından sonra ilk dəfə qeydə alınıb. Bu nəticələr İngiltərənin Ember təşkilatı tərəfindən təqdim edilən Global Electricity Review 2026 adlı yeni hesabatda qeyd olunub.

Hesabatda göstərilir ki, günəş enerjisi və batareya sistemləri qlobal elektrik bazarında qaz və kömürü üstələməyə davam edir. Bu dəyişiklik, xüsusilə sürətli iqtisadi inkişaf edən ölkələrdə daha çox nəzərə çarpır.

Günəş enerjisinin rekord artımı

Ember təşkilatının aparıcı müəllifi və enerji üzrə analitik Nikolay Fulqum bildirir ki, günəş enerjisinin artım tempindəki sürət heç də gözlənilməz deyil. Adətən, texnologiyalar bazarın müəyyən hissələrində dominant mövqe qazandıqdan sonra onların artım tempi azalır. Lakin günəş enerjisi üçün bu qeyri-adi hal deyil — 2025-ci ildə artım tempi 30% təşkil edib ki, bu da son səkkiz ilin ən yüksək göstəricisidir.

Robinson Meyer, Heatmap News portalının təsisçi redaktoru, Fulqum ilə birgə bu mövzuda müzakirə aparıb. Onlar günəş enerjisinin rekord göstəricilərinin səbəblərini, Hindistanın enerji inkişafının dəyişib-dəyişməsini və İran müharibəsinin bu ilki nəticələrə təsirini müzakirə ediblər.

Günəş enerjisinin qlobal liderliyinin səbəbləri

"Günəş enerjisinin artım hekayəsi əsasən texnologiya və öyrənmə əyrisindən ibarətdir. Son onillikdə günəş panellərinin dəyəri 90% azalıb. Bu isə onun tətbiq sahələrini tamamilə dəyişib. Hazırda günəş enerjisi həm böyük stansiyalarda, həm də fərdi istifadəçilər arasında geniş tətbiq olunmaqdadır."

Fulqum qeyd edir ki, günəş enerjisinin bu qədər çox müxtəlif şəraitdə tətbiq olunması tarixdə heç bir digər enerji mənbəsi üçün mümkün olmamışdı. O, misal olaraq ABŞ-də böyük stansiyaların, Avstraliya və Almaniyada həm böyük, həm də kiçik miqyaslı sistemlərin, həmçinin Pakistanda isə qrassruts təşkilatlarının fəaliyyətini göstərir.

Podkastda müzakirə olunan digər məsələlər

• Hindistanın enerji inkişafının gələcək perspektivləri;
• İran müharibəsinin bu ilki elektrik bazarına təsiri;
• Günəş enerjisinin rekord artımının səbəbləri;
• Qlobal elektrik sistemindəki dəyişikliklər.

Shift Key podkastının bu buraxılışını Apple Podcasts, Spotify, Amazon və digər platformalarda dinləmək mümkündür. Podkastın RSS lentini də izləyicilər öz podkast tətbiqlərinə əlavə edə bilərlər.

Podkastın tam transkriptinə buradan baxmaq mümkündür.

Hesabatda qeyd olunan əsas məqamlar

• 2023-cü ildə elektrik tələbatının artımının 100% təmiz enerji tərəfindən ödənilməsi;
• Günəş enerjisinin son onillikdə 90% ucuzlaması;
• Günəş panellərinin müxtəlif şəraitlərdə tətbiqinin genişlənməsi;
• Qlobal elektrik sistemində qaz və kömürün yerini təmiz enerjinin alması.