Süni intellektə qarşı artan qorxu

Süni intellekt (AI) son onilliklərin ən çox müzakirə olunan texnologiyalarından biri olsa da, ABŞ ictimaiyyətinin çox hissəsi bu yeniliyə qarşı ehtiyatlı və qorxulu mövqe sərgiləyir. Pew Research Center tərəfindən aparılan son sorğular göstərir ki, insanlar AI-nin böyük potensialını qəbul etsələr də, onun yaradıcılıq, şəxsi əlaqələr və ümumi cəmiyyətə təsirindən çox narahatdırlar.

Quinnipiac tərəfindən həyata keçirilən araşdırmalar isə AI-ya qarşı münasibətin istifadə artdıqca daha da pisləşdiyini ortaya qoyur. İnsanlar AI-ni əsasən işsizlik, mənəvi dəyərlərin itirilməsi, təhlükəli məsləhətlər, enerji sərfiyyatının artması və hətta insanlığın məhv olması ilə əlaqələndirir. Mart ayında NBC tərəfindən aparılan sorğuda isə iştirakçıların 57%-i AI ilə bağlı risklərin potensial faydalarından çox olduğunu bildirmişdir.

AI şirkətlərinin rəhbərləri: Qorxu marketinqi yoxsa məsuliyyət?

Bu qorxu mühitinin əsas səbəblərindən biri də AI şirkətlərinin rəhbərlərinin texnologiyanın təhlükələrinə həddindən artıq diqqət yetirməsidir. Məsələn, mart ayında AI sahəsində fəaliyyət göstərən Anthropic şirkəti yeni təhlükəsizlik aləti olan Mythos-a məhdudiyyətlər gətirdiyini açıqladı. Şirkət bunun səbəbini isə alətin çox güclü olması və cinayətkarların əlinə keçə biləcəyi ilə əlaqələndirdi. OpenAI-nin rəhbəri Sam Altman isə bu addımı "qorxuya əsaslanan marketinq" olaraq qiymətləndirdi. Lakin çox keçmədən OpenAI öz növbəsində yeni təhlükəsizlik alətini təqdim etdi və onun istifadəsini məhdudlaşdırdı.

Bu hadisə AI sənayesindəki ümumi tendensiyanı göstərir: şirkətlər hər yeni məhsul təqdim edərkən onun potensial təhlükələrindən danışırlar. Bəzi hallarda bu, məsuliyyət hissi ilə əlaqədardır, lakin ictimaiyyətin AI-ya qarşı münasibətinin pisləşməsi göstərir ki, belə bir strateji brendin imicinə ziyan vurur. Hətta Sam Altmanın evinə Molotov kokteyli ilə hücum təşkil edilməsi də bu qorxu mühitinin bir göstəricisidir.

Texnologiyanın təhlükələri haqda açıqlamalar: Məsuliyyət yoxsa marketinq?

Bu qorxu mühiti yeni deyil. 2023-cü ilin mart ayında OpenAI GPT-4-ü təqdim edərkən texniki hesabatında bombaların hazırlanması və təhlükəli kimyəvi maddələrin qarışdırılması kimi potensial sui-istifadələrdən də bəhs etmişdir. Bir müddət sonra isə Anthropic, Google DeepMind və OpenAI daxil olmaqla yüzlərlə AI tədqiqatçısı və rəhbəri AI-nin nüvə müharibəsinə bərabər olan nəsli kəsilmə riski daşıdığını bildirən açıq məktub imzalamışdır.

Bəzi AI rəhbərləri hökumət nəzarətinin vacibliyindən danışsalar da, məsələn, Elon Maskın OpenAI ilə bağlı məhkəmə mübarizəsi göstərir ki, şirkət əvvəllər qeyri-kommersiya təşkilatı olaraq fəaliyyət göstərmişdir. Bunun səbəbi isə AI texnologiyasının çox riskli olması və yalnız mənfəət motivli olaraq inkişaf etdirilməməsi idi.

Təbii ki, şirkətlər məhsullarının potensial təhlükələrini gizlətməməlidirlər. Lakin marketinq strategiyalarının qorxu və faciəvi ssenarilərlə formalaşmasına da yol verilməməlidir. Bu il keçirilən Super Bowl-da çoxlu AI reklamları yayımlansa da, onların çoxu ümumi şəkildə AI-nin potensialından bəhs edirdi və çox təsirli olmadı. Gündəlik həyatda isə istifadəçilərin qarşılaşdığı xüsusi faydalardan çox danışılmır.

Nəticə

AI texnologiyasının inkişafı dayanmayacaq, lakin onun ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilməsi şirkətlərin marketinq strategiyalarından asılıdır. Qorxuya əsaslanan mesajlar əvəzinə, texnologiyanın real faydalarına və insan həyatına müsbət təsirinə diqqət yetirmək vacibdir. Yalnız belə bir yanaşma AI-ya qarşı artan qorxunu azalda bilər.