Kişilər AI-nin qadınlarda yaratdığı nifrəti hələ də anlamırlar

AI-nin ailə dinamikalarına təsiri: “Kədərli həyat yoldaşları” fenomeni

Son vaxtlar TikTok-da yayılan viral memlərdə qadınların AI startaplarında çalışan həyat yoldaşlarının yükünü çəkdiyi göstərilir. Məsələn, bir qadın gecələr laptopda işləyərkən, həyat yoldaşı isə AI-ya əsaslanan biznesində “ayda 30 min dollar itirərək” uğursuzluqla mübarizə aparır. Bu memlərdəki gülüşün arxasında ciddi bir məsələ durur: AI-nin ailə həyatına təsiri, evliliklərin dağılması və xəyanət halları.

Wired jurnalında yayımlanan məqalədə AI-nin ailə dinamikalarına təsiri araşdırılır. Məqalənin müəllifi Alessandra Ram bu fenomeni “AI-nin kədərli həyat yoldaşları” adlandırır. Rutgers Universitetinin əmək münasibətləri üzrə sədri Yana van der Meulen Rodgers isə bu hadisəni iqtisadçılar tərəfindən tədqiq edilən “ideal işçi” konsepsiyası ilə əlaqələndirir.

“İdeal işçi” fenomeni və ailə həyatı

Rodgers qeyd edir ki, “ideal işçi” anlayışı AI dövründən əvvəl də mövcud idi. Məsələn, Qızıl Rush dövründə kişilər ailələrini tərk edərək qərbə gedir, pul qazanmaq üçün çox çalışırdılar. Bu tip davranışlar da ailə həyatına mənfi təsir göstərirdi.

AI dövründə isə bu hadisə daha da genişlənir. Qadınlar həyat yoldaşlarının AI ilə bağlı məşğuliyyətlərinə görə özlərini dəstəkləmək üçün çox vaxt sərf etmək məcburiyyətində qalırlar. Bu isə onların özlərini eşitmədikləri hissinə səbəb olur. Bir çox qadınlar bu səbəbdən psixoloqlara müraciət edir.

“Çoxlu saatlar işləyən, bütün enerjisini yeni texnologiyaya həsr edən bir şəxs evdə vaxt keçirməyə, ailəsinə qayğı göstərməyə vaxt tapa bilmir.”

Psixoloji yük və evliliklərdə gərginliklər

AI sənayesinin qeyri-stabil vəziyyəti qadınların psixoloji yükünü daha da artırır. Bir çox qadınlar həyat yoldaşlarının iş yerindəki uğursuzluqları səbəbindən depressiya yaşayır. Bu isə evlilikdəki gərginliklərin artmasına səbəb olur.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, belə hallarda digər tərəf də dəstəkçi rolunu oynamağa məcbur olur. Bu isə evlilikdəki balansı pozur.

“Əgər həyat yoldaşımın Claude Code haqqında danışdığını bir dəqiqə də dinləməli olsam, həqiqətən də ölərdim. Evdə indi iki uşaq var: biri kiçik insan, digəri isə böyük dil modeli. Hər ikisi də daim diqqət tələb edir. Hər ikisi də səhəri saat 2-də yuxudan oyadır.”

Nəticə: AI-nin ailə həyatına təsiri realdır

Mütəxəssislərin fikrincə, AI-nin ailə həyatına təsiri getdikcə artır. Qadınlar bu yükün altında qalır, nəticədə evliliklərdə nifrət və ayrılıq halları yaranır. Bu fenomeni anlamaq üçün cəmiyyətin AI-ya münasibətini yenidən nəzərdən keçirməsi vacibdir.