ABŞ-də yerləşən bir qrup nəşriyyatçı, Meta Platforms Inc. və onun təsisçisi Mark Zakerberqi Llama süni intellekt sisteminin inkişafı üçün böyük həcmdə mətn məlumatlarını icazəsiz olaraq toplamaqda və istifadə etməkdə günahlandıraraq məhkəməyə müraciət etdi.
Bu sinif hüquqi iş, müəllif hüquqlarının ciddi şəkildə pozulduğunu iddia edən nəşriyyatçılar tərəfindən təqdim edildi. Onlar, Meta-nın Llama AI modelini öyrətmək üçün milyonlarla kitabdan, məqalədən və digər mətn materiallarından istifadə etdiyini bildirirlər.
Müəllif hüquqlarının pozulması iddiası
İddiaçılar, Meta-nın Llama AI sisteminin inkişafı üçün istifadə etdiyi məlumatların böyük hissəsinin, müəllif hüquqları ilə qorunan materiallardan ibarət olduğunu və bu məlumatların toplama prosesinin icazəsiz şəkildə həyata keçirildiyini iddia edirlər. Bu proses, müəllif hüquqlarının pozulması ilə nəticələnmiş ola bilər.
Nəşriyyatçılar, Meta-nın bu fəaliyyətinin onların mənfəətlərinə ciddi ziyan vurduğunu və müəllif hüquqlarının mühafizəsi prinsiplərinə zidd olduğunu bildirirlər.
Meta-nın mövqeyi
Meta Platforms Inc. bu iddialara qarşı rəsmi açıqlama verməmişdir. Lakin şirkət əvvəllər də süni intellekt sistemlərinin inkişafı üçün açıq mənbəli məlumatlardan istifadə etdiyini bildirmişdir. Bu dəfəki iddialar isə xüsusilə müəllif hüquqları ilə qorunan materiallara əsaslanır.
Meta-nın tərəfdarları, Llama AI sisteminin inkişafı üçün istifadə edilən məlumatların bir hissəsinin açıq mənbəli və ictimaiyyətə açıq olduğunu iddia edirlər. Lakin iddialar göstərir ki, böyük həcmdə mətn məlumatları müəllif hüquqları ilə qorunan materiallardan ibarətdir.
Hüquqi prosesin gedişi
Sinif hüquqi iş, müəllif hüquqlarının pozulması ilə əlaqədar digər məhkəmə proseslərinə də nümunə ola bilər. Bu tip işlərdə, müəllif hüquqlarının mühafizəsi və süni intellekt sistemlərinin inkişafı arasında balansın tapılması vacib məsələdir.
Məhkəmənin qərarı, digər şirkətlərin süni intellekt sistemlərini inkişaf etdirmək üçün məlumat toplama proseslərinə təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən, bu proses böyük diqqətlə izlənilməlidir.
«Müəllif hüquqlarının mühafizəsi, innovasiya və texnoloji inkişaf arasında balansın olmaması, uzunmüddətli nəticələrə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən, məhkəmənin qərarı çox vacibdir.»
Nəticə
Bu məhkəmə prosesi, süni intellekt texnologiyalarının inkişafı ilə müəllif hüquqlarının mühafizəsi arasında gələcəkdə baş verəcək münaqişələrin də nümunəsi ola bilər. Nəşriyyatçılar, onların hüquqlarının tam şəkildə müdafiə olunmasını və Meta-nın məsuliyyət daşımasını tələb edirlər.
Məhkəmənin qərarı, digər texnoloji şirkətlər üçün də vacib presedent ola bilər və süni intellekt sistemlərinin inkişafı üçün məlumat toplama proseslərinin yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb ola bilər.