Psixodelik inqilab: Rəngli insanlar niyə geridə qalır?

ABŞ prezidenti Donald Tramp, psixodelik maddələrə olan maraq artımını dəstəkləyən məşhur podkast aparıcısı Co Roqan və digər tərəfdarlarının iştirakı ilə yeni bir icra əmri imzaladı. Bu sənəd, psixodelik maddələrin klinik tədqiqatlar və müalicə üçün istifadəsinə sürət qazandırmaq məqsədi daşıyır.

Psixodelik maddələrin — həm təbii, həm də sintetik növlərinin istifadə tarixinin Neandertal dövrünə qədər gedib çıxdığı məlumdur. Lakin bu maddələr uzun müddət əsasən tibb sahəsində qəbul edilmədi. Onlar çox vaxt "klub narkotikləri" kimi qəbul olunurdu və ya klinik dəyəri olmadığına görə rədd edilirdi.

Bu inqilabın əsas tərəfdarları arasında Co Roqan, psixodelik tədqiqatçılar və müəyyən xəstəliklərin müalicəsində bu maddələrin potensialını görən həkimlər yer alır. Lakin bu prosesdə rəngli toplumlar çox az təmsil olunur. Tədqiqatlar göstərir ki, psixodelik terapiyanın əsas faydaları ağdərili xəstələrə yönəlib, digər etnik qrupların isə bu terapiyadan istifadə imkanı çox məhduddur.

Psixodelik terapiyanın inkişafı: kimə xidmət edir?

Psixodelik terapiyanın əsas hədəfləri arasında depresiya, PTSD (posttravmatik stress pozuntusu) və asılılıq xəstəlikləri yer alır. Lakin bu sahədə aparılan tədqiqatlar əsasən qərb ölkələrində həyata keçirilir və əsasən ağdərili iştirakçılar üzərində aparılır. Məsələn, Johns Hopkins Universitetinin aparıcı tədqiqatçılarından biri olan Dr. Roland Griffiths, psixodelik terapiyanın depressiya və digər psixi xəstəliklərdəki təsirini tədqiq edən aparıcı alimlərdən biridir. Lakin onun tədqiqatlarında əsasən ağdərili iştirakçılar iştirak edir.

Rəngli toplumlar niyə kənarda qalır?

Uzmanlar bunun bir neçə səbəbini qeyd edir:

• Tədqiqatlara çıxışın məhdud olması: Rəngli toplumlar arasında psixodelik tədqiqatlara çıxış çox məhduddur. Bu, həm iqtisadi səbəblərdən, həm də tədqiqatların aparıldığı regionların coğrafi yerləşməsi ilə əlaqədardır.
• Stigma və məlumat çatışmazlığı: Rəngli toplumlarda psixodelik maddələrə qarşı mövcud olan stigma və məlumat çatışmazlığı da bu prosesdə mühüm rol oynayır. Bir çox insan bu maddələrin müalicəvi xüsusiyyətlərindən xəbərsizdir.
• İqtisadi səbəblər: Psixodelik terapiyaların yüksək qiyməti də rəngli toplumlar üçün böyük bir maneədir. Bu terapiyaların bir çoxu sığorta tərəfindən qarşılanmır və xəstələr üçün çox baha ola bilir.

Gələcəkdə nə gözlənilir?

Psixodelik inqilabın rəngli toplumlara da fayda verməsi üçün bir çox addımların atılması lazımdır. Tədqiqatların müxtəlif etnik qrupları əhatə etməsi, məlumatların daha geniş yayılması və terapiyaların əlçatanlığının artırılması bu prosesdə əsas rol oynayacaqdır.

"Psixodelik terapiyanın inkişafı çox vacibdir, lakin bu prosesdə hər kəsin bərabər şəkildə təmsil olunması vacibdir. Rəngli toplumların da bu inqilabdan bəhrələnməsi üçün daha çox səylər göstərilməlidir." — Psixiatr Dr. Monnica Williams