Hantavirusuitbraak op cruiseschip: waarom paniek onnodig is

De evacuatie van passagiers van het cruiseschip MV Hondius in de haven van Tenerife, onderdeel van de Canarische Eilanden, heeft wereldwijd aandacht getrokken. Maar ondanks de onrust die een uitbraak van het hantavirus met zich meebrengt, is de kans op een grote verspreiding volgens experts uiterst gering.

Tot nu toe zijn er 11 bevestigde of waarschijnlijke gevallen en drie doden gemeld. Hoewel een uitbraak op een cruiseschip een zeldzame en zorgwekkende situatie is, wijzen epidemiologen erop dat het hantavirus niet dezelfde besmettelijkheid heeft als bijvoorbeeld Covid-19. De ervaring met eerdere uitbraken leert dat het virus zich moeilijk op grote schaal verspreidt buiten specifieke omstandigheden.

De reactie op de uitbraak verloopt volgens de experts relatief goed. Spanje accepteerde de passagiers ondanks lokale bezwaren en zette een strikt protocol in werking. Passagiers die naar de VS vlogen, werden in quarantaine geplaatst en onder strikt toezicht gehouden. Ook andere contacten wereldwijd worden geïsoleerd en gemonitord.

Waarom paniek niet nodig is

De media-aandacht rondom de uitbraak roept vaak dezelfde vragen op: Moeten we ons zorgen maken? Moeten we bang zijn? Experts benadrukken echter dat dergelijke vragen in koppen meestal al een antwoord bevatten: nee. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en andere autoriteiten hebben herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat dit geen nieuwe Covid-uitbraak is.

Tedros Adhanom Ghebreyesus, directeur-generaal van de WHO, zei tegen inwoners van Tenerife:

Dit is niet een nieuwe Covid-19.

Ook Maria Van Kerkhove, hoofd van de afdeling epidemieën en pandemieën bij de WHO, benadrukte:

Dit is niet SARS-CoV-2. Dit is niet het begin van een Covid-pandemie.

Deze boodschappen zijn niet alleen geruststellend, maar ook noodzakelijk om onnodige paniek te voorkomen. Het hantavirus verspreidt zich voornamelijk via knaagdieren en hun uitwerpselen, en de besmetting tussen mensen is uiterst zeldzaam. De huidige uitbraak op het cruiseschip is een uitzonderlijke situatie, maar geen reden voor grote bezorgdheid onder het algemene publiek.

Wat is het hantavirus en hoe gevaarlijk is het?

Het hantavirus is een groep virussen die vooral voorkomt bij knaagdieren, zoals muizen en ratten. Mensen kunnen besmet raken door inademing van stof dat besmet is met urine, uitwerpselen of speeksel van geïnfecteerde dieren. De meest voorkomende vorm in Europa en Azië is het Puumala-virus, dat een milde tot matige vorm van hemorragische koorts met renaal syndroom (HFRS) kan veroorzaken.

Symptomen zijn onder meer koorts, spierpijn en in ernstige gevallen nierfalen. De sterftekans bij een infectie is laag, maar kan oplopen tot 15% bij bepaalde varianten, zoals het Sin Nombre-virus in Noord-Amerika. Gelukkig zijn er geen gevallen bekend waarbij het virus direct van mens op mens wordt overgedragen, behalve in zeer zeldzame gevallen.

Hoe wordt de uitbraak aangepakt?

• Passagiers van het MV Hondius worden geïsoleerd en gemonitord op symptomen.
• Speciale biocontainers werden gebruikt voor de vluchten van geëvacueerde passagiers.
• Wereldwijde contactonderzoeken worden uitgevoerd om verdere verspreiding te voorkomen.
• Lokale autoriteiten en de WHO werken samen om de situatie onder controle te houden.

De aanpak van deze uitbraak toont aan dat de wereld beter voorbereid is op dergelijke situaties dan tijdens het begin van de Covid-pandemie. Toch blijft het belangrijk om de risico's in perspectief te zien: het hantavirus is geen nieuwe dreiging die een wereldwijde crisis zal veroorzaken.