In de Oval Office van het Witte Huis ondertekende president Donald Trump vorige week een executieve order die onderzoek naar psychedelica als behandeling voor mentale aandoeningen versnelt. Maar de grootste verrassing? De order kwam niet van de regering zelf, maar werd geïnitieerd door podcaster Joe Rogan.

Rogan, bekend van zijn populaire podcast, onthulde dat hij Trump persoonlijk had benaderd met informatie over de potentiële voordelen van psychedelica bij depressie en PTSS. Volgens zijn eigen woorden stuurde hij een tekstbericht naar de president: ‘Sounds great. Do you want FDA approval? Let’s do it.’ Enkele dagen later was de order een feit.

Deze snelle actie verraste zelfs hoge ambtenaren. Mehmet Oz, verantwoordelijk voor Medicare en Medicaid, bevestigde dat Rogans bericht een week van intensieve overleggen in gang zette. Ook Robert F. Kennedy Jr., minister van Volksgezondheid, speelde een cruciale rol. Trump zei tijdens de ondertekening: ‘Ik zei: “Bobby, laten we het gewoon doen en Oz erbij betrekken, dan is het snel geregeld.” En jullie hebben het fantastisch gedaan.’

Wat houdt de executieve order in?

De order geeft het ministerie van Volksgezondheid opdracht om meer financiering vrij te maken voor psychedelica-onderzoek. Daarnaast moet de Drug Enforcement Agency (DEA) haar richtlijnen aanpassen, zodat academisch en therapeutisch gebruik van deze stoffen mogelijk wordt. Deze maatregelen worden breed gesteund, zelfs door critici van de regering, omdat ze binnen de normale bevoegdheden van een president vallen.

Maar er is ook kritiek. De order verplicht de FDA om prioriteitsvouchers uit te geven aan psychedelica-producenten. Deze vouchers versnellen de goedkeuringsprocedure voor nieuwe medicijnen, wat volgens experts de wetenschappelijke onafhankelijkheid van de FDA ondermijnt.

“De situatie roept serieuze vragen op over de integriteit van de FDA,” aldus Rachel Sachs, hoogleraar aan de Washington University en expert op het gebied van geneesmiddelenregulering. “Het lijkt erop dat de president de FDA opdracht geeft om politieke belangen boven wetenschappelijke criteria te stellen.”

Waarom is deze order controversieel?

Critici vermoeden dat Trump de FDA onder druk zet om de goedkeuring van psychedelica te versnellen, mogelijk als dank voor Rogans steun of om politieke druk te verminderen. Rogan heeft de president in het verleden openlijk bekritiseerd over zijn buitenlandse beleid, met name over Iran.

Daarnaast profiteren bedrijven die betrokken zijn bij psychedelica-onderzoek van deze maatregel. Enkele van deze bedrijven hebben bekende Trump-ondersteuners als investeerders, waaronder Peter Thiel. Dit roept vragen op over mogelijke belangenverstrengeling.

Ook Peter Lurie, president van het Center for Science in the Public Interest, benadrukt dat de executieve order binnen de presidentiële bevoegdheden valt, maar dat de prioriteitsvouchers een gevaarlijke precedent kunnen vormen. “Het is normaal dat een regering prioriteit geeft aan bepaalde onderzoeksgebieden, maar het omzeilen van de normale procedures is zorgwekkend,” aldus Lurie.

Wat betekent dit voor de toekomst van psychedelica-onderzoek?

Hoewel de executieve order een belangrijke stap is voor de erkenning van psychedelica als behandelmethode, roept het ook vragen op over de rol van politieke invloed in wetenschappelijk onderzoek. De komende maanden zal duidelijk worden of de FDA haar onafhankelijkheid kan bewaren of dat politieke belangen de overhand krijgen.