W Waszyngtonie trwa burza wokół najwyższego organu sądownictwa Stanów Zjednoczonych. Dwa kluczowe wydarzenia z ostatnich dni rzucają nowe światło na funkcjonowanie Sądu Najwyższego – zarówno pod względem procedur, jak i wewnętrznych napięć wśród sędziów.
Przeciek w 'cieniu docket': co ujawniają poufne notatki?
Dziennikarze Jodi Kantor i Adam Liptak z The New York Times dotarli do niepublikowanych wcześniej notatek wymienianych między sędziami Sądu Najwyższego. Dokumenty dotyczą sprawy z 2016 roku, która została rozstrzygnięta w trybie nagłym – bez pełnego procesu dowodowego i bez możliwości wysłuchania stron.
To, co czyni ten przeciek wyjątkowym, to fakt, że notatki te miały pozostać ściśle poufne aż do śmierci autorów. Ich ujawnienie otwiera dyskusję na temat przezroczystości i odpowiedzialności w procesie podejmowania decyzji przez najwyższy sąd kraju.
W notatkach sędziowie zwracają się do siebie po imieniu, podpisując się inicjałami, wyrażają irytację, skargi i prośby o więcej czasu. Odwołują się nie tylko do tradycyjnych materiałów prawniczych, ale także do wpisów na blogach i wywiadów telewizyjnych. Często ich dyskusje przypominają równoległe monologi, w których brakuje głębokiej wymiany argumentów.
„Te dokumenty ujawniają fundamentalną słabość 'cienia docket' – brak rygorystycznej debaty, którą sędziowie prowadzą w normalnych postępowaniach.”
Krytycy tego mechanizmu podkreślają, że decyzje podejmowane w trybie nagłym nie są poprzedzone pisemnymi uzasadnieniami, co uniemożliwia społeczeństwu pełne zrozumienie, dlaczego Sąd Najwyższy podjął daną decyzję. Nie powinniśmy dowiadywać się o kluczowych orzeczeniach z gazet – argumentują przeciwnicy tej praktyki.
Brak rezygnacji sędziego Alito w tym roku
Drugą ważną informacją z ostatnich dni jest potwierdzenie, że sędzia Samuel Alito nie zamierza odejść z Sądu Najwyższego w 2024 roku. Informację tę, opartą na wiarygodnych źródłach, przekazała Jan Crawford Greenburg, doświadczona dziennikarka specjalizująca się w tematyce Sądu Najwyższego i autorka książki Supreme Conflict: The Inside Story of the Struggle for Control of the United States Supreme Court.
Greenburg poinformowała również, że sędzia Clarence Thomas również nie planuje odejścia w tym roku. Jej doniesienia uznawane są za wysoce wiarygodne ze względu na długoletnie doświadczenie i rozległe kontakty w środowisku sądowniczym.
Decyzja Alito zaskakuje niektórych obserwatorów, którzy spodziewali się jego odejścia w związku z plotkami krążącymi w ostatnich miesiącach. Sędzia Alito pełni funkcję od 20 lat – znacznie krócej niż jego poprzednicy, np. sędzia Anthony Kennedy, który odszedł w 2018 roku po ponad 30 latach służby. Choć 75-letni Alito nie jest już młodym człowiekiem, jego zdrowie na razie nie budzi poważniejszych obaw.
Brak odejścia Alito oznacza, że konserwatywna większość w Sądzie Najwyższym pozostanie niezmieniona przez co najmniej kolejny rok, co ma istotne znaczenie dla kształtowania polityki prawnej Stanów Zjednoczonych.