İran, ABD’nin savaşın sona erdirilmesine yönelik son değişikliklerini içeren anlaşma taslağına yanıt verdi. Bölgesel bir kaynağın Axios’a doğruladığı bilgiye göre, İran’ın tepkisi, diplomasinin tamamen durmadığını gösteriyor.
Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı uyguladığı deniz ablukasını sürdürürken, olası yeni askeri müdahale seçeneklerini değerlendirdiği bir dönemde yaşandı. İran devlet medyası da yanıtın, Pakistanlı arabulucular aracılığıyla ABD’ye Perşembe günü ulaştırıldığını bildirdi.
Geçmişe Kısa Bir Bakış
Geçtiğimiz hafta sonu İran, ABD’ye Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını ve savaşın sona erdirilmesini öneren bir teklif sundu. Bu teklifte nükleer müzakerelerin daha sonraki bir aşamaya ertelenmesi öngörülüyordu.
Ancak Pazartesi günü, Beyaz Saray temsilcisi Steve Witkoff’un gönderdiği değişiklikler listesinde, nükleer konunun anlaşma metnine yeniden dahil edilmesi hedeflendi. Kaynaklara göre, bu değişikliklerden biri de İran’ın, müzakereler devam ederken zenginleştirilmiş uranyumunu bombalanmış nükleer tesislerinden çıkarmamayı veya bu tesislerde herhangi bir faaliyeti yeniden başlatmamayı taahhüt etmesini talep ediyor.
Yetkililerin Açıklamaları
"Müzakereler hakkında sadece ben ve birkaç kişi bilgi sahibiyiz. Onlar bir anlaşma yapmak istiyor. Ancak liderlerin kim olduğunu kimsenin tam olarak bilmemesi bir sorun. Bu biraz karmaşık bir durum." — ABD Başkanı Donald Trump, 12 Eylül 2024, Beyaz Saray
İranlı yetkililer ise Trump’ın anlaşmaya daha fazla ihtiyaç duyduğunu iddia ediyor.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, konuyla ilgili bir yorum talebine hemen yanıt verilmedi.
Arka Planda Yaşananlar
Perşembe öğleden sonra Trump, İran’a yönelik stratejileri görüşmek üzere yaklaşık 45 dakika boyunca Beyaz Saray Situation Room’da üst düzey güvenlik ekibiyle bir araya geldi. Toplantıya Başkan Yardımcısı Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, CIA Direktörü John Ratcliffe ve Witkoff katıldı.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper ile Genelkurmay Başkanı General Dan Caine de İran’a yönelik olası yeni askeri harekat planları hakkında Trump ve ekibine brifing verdi.