Birleşmiş Milletler'de Yükselen Tehditler
Yerli toprak savunucuları giderek artan oranlarda öldürülüyor ve cezalandırılıyor. Yapay zekâ sistemleri ise geleneksel bilgileri rızaları olmadan topluyor. Yerli kadınların maruz kaldığı şiddet de tırmanışta. Bu endişe verici gelişmeler, Birleşmiş Milletler Daimi Forum'unun 25. oturumunda yerli liderler tarafından gündeme getirildi.
UNPFII: Yerli Halkların Sağlığı ve Egemenliği
BM Daimi Forum'unun bu yılki ana teması, "Çatışma Ortamında Yerli Halkların Sağlığının Güvence Altına Alınması" olarak belirlendi. Toplantıda, yerli halkların sağlık ve egemenlik mücadelesinin artık dijital alanlara da yayıldığı uyarısı yapıldı.
2023'teki Korkunç İstatistikler
2023 yılında dünya genelinde öldürülen insan hakları savunucularının yüzde 31'i yerli halklardan ya da yerli hakları için çalışanlardı. Oysa yerli halklar, küresel nüfusun sadece yüzde 5'ini oluşturuyor.
"Yerli halklar şu anda bir kriz yaşıyor. Birçok yerli öldürülüyor, birçok yerli tutuklanıyor, birçok yerli saklanmak zorunda kalıyor. Bunun nedeni, yerli topraklarının yeterince korunmaması."
Toplantının Önemi ve Gücü
BM Daimi Forum'u, yerli toplulukların sistemik eşitsizliklerle mücadele etmek için bir araya geldiği en büyük platform olarak öne çıkıyor. Ngāti Whakaue kökenli ve küresel yerli meselelerinde uzman olan Claire Charters, forumun gücünü şöyle açıklıyor:
"Bu, son derece güçlendirici bir durum. Çünkü tüm hareketi destekliyor."
Toprak ve Sağlık Mücadelesi
Yerli uluslar için sağlık ve hak mücadelesi, toprakla doğrudan bağlantılı. Yasal olarak tanınmayan toprak haklarına sahip topluluklar, çıkarcı endüstriler ve devlet destekli şiddet karşısında savunmasız kalıyor. Bu durum, yerli toprak savunucularının giderek artan oranda cezalandırılmasına yol açıyor.
"Yerli halka yönelik şiddet her gün yaşanıyor. Bu, sürekli devam eden bir gerçek."
Sahel Bölgesindeki Tehditler
Orta Afrika'nın Sahel bölgesinde, milisci cihatçı grupların hızla genişlemesi, yerli halkların geçim kaynaklarını tehdit ediyor. Bu durum, toprak ve suya erişimin giderek zorlaşmasına yol açıyor.
"Toprağa ve suya erişim, kadınların, erkeklerin ve elbette çocukların günlük yaşamında büyük bir zorluk haline geldi. Üstelik bunun yanı sıra çocukların yaşamları da tehlike altında."
Dünyanın Farklı Bölgelerindeki Tehditler
Latin Amerika, toprak savunucularına yönelik ölümcül şiddetin en yoğun yaşandığı bölgelerden biri olmaya devam ediyor. ABD ve Kanada'da da yerli seslerin bastırılması ciddi bir sorun olarak devam ediyor.
"Kanada, hızlı kaynak geliştirmeyi önceliklendiriyor."
Yerli Bilgilerinin Korunması ve Dijital Tehditler
Yapay zekâ sistemlerinin yerli bilgilerini rızasız topladığına dikkat çeken uzmanlar, bu durumun yerli toplulukların dijital egemenliğine yönelik bir tehdit oluşturduğunu vurguluyor. Yerli liderler, hem fiziksel hem de dijital alanlarda koruma mekanizmalarının acilen güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.