1971 və 1972-ci illərdə at gücü dəyişiklikləri: Klassik avtomobillərin dəyərinə təsiri nədir?

1971-1972-ci illərdə at gücünün ölçülməsi dəyişdi

At gücü avtomobilin dəyərini müəyyən edən əsas amillərdən biri olsa da, sürücülük hissi texniki göstəricilərdən daha vacibdir. Lakin bu "magik" rəqəm, ilk dəfə XVIII əsrdə buxar mühərriklərinin çıxış gücünü ölçmək üçün istifadə olunub və sonrakı dövrlərdə yerli avtomobil istehsalçıları tərəfindən avtomobilləri satmaq üçün aktiv şəkildə istifadə edilib.

Bu tendensiya xüsusilə 1960-cı illərin ikinci yarısında nəzərə çarpırdı. Muskl-karlar dövründə 400-dən çox at gücünə malik V-8 mühərrikləri geniş yayılmışdı. Lakin 1971-1972-ci illərdə muskl-kar bazarı ciddi tənəzzülə uğradı. Bu dəyişikliklərin səbəbləri çoxsaylı idi: emissiya normalarının sərtləşməsi, avtomobillərin təhlükəsizliyini artırmaq üçün nəzərdə tutulan qalın bumperlar, yüksək performanslı avtomobillərə qarşı sığorta haqqının artması, aşağı oktanlı benzinin istifadəsinin genişlənməsi nəticəsində kompressiya nisbətinin azalması. Bundan əlavə, 1973-cü ildə neft böhranı, iqtisadi tənəzzül və 55 mil/saat sürət limiti də muskl-kar bazarına mənfi təsir göstərdi.

At gücünün ölçülmə qaydasının dəyişməsi

1972-ci ildə at gücünün ölçülmə qaydasında baş verən dəyişiklik muskl-karların performansının həqiqi vəziyyətdən daha pis göründüyü illərə təsadüf edir. 1972-ci ilə qədər ABŞ avtomobil istehsalçıları SAE (Avtomobil Mühəndisləri Cəmiyyəti) tərəfindən müəyyənləşdirilmiş "brutto" at gücündən istifadə edirdilər. Bu rəqəm mühərriyin heç bir əlavə avadanlıqla (səsboğucu, ventilyasiya sistemi və s.) işlədiyi zaman ölçülürdü. "Net" at gücü isə mühərriyin bütün avadanlıqlarla işlədiyi zaman ölçülürdü.

1971-ci ildə bəzi istehsalçılar həm "brutto", həm də "net" rəqəmlərini elan etməyə başlasalar da, 1972-ci ildən etibarən Kaliforniya ştatında qəbul edilmiş qanunvericilik təkcə "net" rəqəmlərin reklam materiallarında göstərilməsini tələb etdi. Bu qərar bütün sənaye sahəsinə təsir göstərdi və nəticədə bir çox muskl-karlar "itirdikləri" 100 at gücünə görə tanınmağa başladılar. Lakin bu rəqəmlərin dəyişməsi həqiqi performansın aşağı düşməsi demək deyildi.

Klassik avtomobillərin dəyərinə təsir

Pisiklərdən uzaq duraraq, 1972-ci ildə istehsal olunmuş eyni avtomobilin 1971-ci il modelindən daha ucuz olub-olmaması sualını araşdırmaq lazımdır. Cavab isə çox vaxt "bəli" və ya "xeyr" olur. Aşağıda bu məsələni araşdırmaq üçün səkkiz misal göstərilmişdir.

Chevrolet Corvette LT1

RPO LT1 1970-cı ildə Corvette və Z/28 Camaro modellərində təqdim olunub. Corvette-də bu opsiya 350 kub santimetr həcmli V-8 mühərrikinə, bərk lifterlərə, 11:1 kompressiya nisbətinə, dəmir поршеньlərə, balanslaşdırılmış kürəyə, daha sərbəst nəfəs alan başlıqlara və digər yeniliklərə malik idi. Bu yeniliklər nəticəsində mühərrikin çıxış gücü 370 at gücünə və 380 lb-ft momentə çatırdı.

Lakin LT1 opsiyası muskl-kar müharibəsinin sonuna təsadüf etdi. 1971-ci ildə kompressiya nisbəti 9:1-ə endirildi və nəticədə mühərrikin çıxış gücü 330 at gücünə düşdü. Bu rəqəm hələ də çox yüksək idi, lakin avtomobil həvəskarları üçün kifayət qədər məyus edici idi.

1972-ci ildə isə RPO LT1 opsiyası "net" at gücünə görə 255 at gücünə endirildi. LT1 opsiyası 1972-ci ildən sonra istehsaldan çıxarıldı, lakin bu model hələ də klassik avtomobil kolleksiyaçıları üçün böyük maraq doğurur.

Digər klassiklərdən nümunələr

• Pontiac GTO – 1971-ci ildə 300 at gücünə malik idi, 1972-ci ildə isə bu rəqəm 250 at gücünə endirildi.
• Ford Mustang Boss 351 – 1971-ci ildə 330 at gücünə malik idi, 1972-ci ildə isə 275 at gücünə qədər azaldı.
• Plymouth Hemi 'Cuda – 1971-ci ildə 350 at gücünə malik idi, 1972-ci ildə isə 240 at gücünə qədər eniş yaşadı.
• Dodge Challenger R/T – 1971-ci ildə 300 at gücünə malik idi, 1972-ci ildə isə 240 at gücünə qədər azaldı.
• Chevrolet Chevelle SS 454 – 1971-ci ildə 365 at gücünə malik idi, 1972-ci ildə isə 270 at gücünə qədər eniş yaşadı.
• Oldsmobile 442 – 1971-ci ildə 300 at gücünə malik idi, 1972-ci ildə isə 240 at gücünə qədər azaldı.
• Buick GS 455 – 1971-ci ildə 315 at gücünə malik idi, 1972-ci ildə isə 250 at gücünə qədər eniş yaşadı.
• AMC Javelin – 1971-ci ildə 285 at gücünə malik idi, 1972-ci ildə isə 245 at gücünə qədər azaldı.

Nəticə: Rəqəmlərdən çox hissiyat vacibdir

At gücü avtomobilin dəyərini müəyyən edən əsas amillərdən biri olsa da, 1971-1972-ci illərdə bu göstəricinin ölçülmə qaydasının dəyişməsi klassik avtomobillərin dəyərinə təsir göstərdi. Lakin bu dəyişikliklər həqiqi performansın aşağı düşməsi demək deyildi. Klassik avtomobil kolleksiyaçıları üçün bu dəyişikliklərə baxmayaraq, həmin dövrə aid avtomobillər hələ də böyük maraq doğurur. Sonda qeyd etmək lazımdır ki, avtomobil həvəskarları üçün ən vacib şey texniki göstəricilərdən çox, sürücülük hissidir.