ABŞ-nin İran neft blokadası: 4.8 milyard dollarlıq zərər

ABŞ Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, İran Körfəzdəki ABŞ blokadası nəticəsində təxminən 4.8 milyard dollarlıq neft gəlirindən məhrum olub. Bu addım Tehran rejiminə qarşı iqtisadi təzyiqin əsas vasitələrindən biri hesab olunur.

Niyə vacibdir? Bu blokada ABŞ-nin İranla müharibəni dayandırmağa yönəlmiş danışıqlarında ən güclü təsir vasitələrindən biri hesab olunur. Pentagon isə sülh danışıqları dayandıqca və yenidən başladıqca blokadanın təsirini vurğulamağa çalışır.

Ətraflı məlumat

13 aprel tarixindən etibarən başlayan blokada nəticəsində ABŞ hərbi qüvvələri Körfəzə neft və digər qadağan olunmuş yüklərlə keçmək istəyən 40-dan çox gəmiyə maneçilik törədib. Pentagondan verilən məlumata görə, ümumilikdə 31 neft tankeri 53 milyon barel İran nefti ilə «Körfəzdə ilişib qalmış» və onların dəyəri ən azı 4.8 milyard dollar təşkil edir. Həmçinin, ABŞ tərəfindən iki gəmi ələ keçirilib.

Yerüstü anbarların dolması səbəbindən İran yeni tankerlərdə neft doldura bilmir. Buna görə də ölkə köhnə tankerləri üzən anbarlara çevirməyə başladı. Rəsmi şəxslərin məlumatına görə, bəzi tankerlər ABŞ-nin dəniz nəzarətindən qorxaraq Çinə neft çatdırmaq üçün daha uzun və bahalı marşrut seçməyə məcbur olur.

Ekspertlərin qiymətləndirməsi

TankerTrackers.com-un həmtəsisçisi Samir Madaninin sözlərinə görə, böyük İran neft tankeri «HUGE» ABŞ-nin nəzarətindən necə yayınmaq lazım olduğunu göstərdi. O, Pakistandan və Hindistandan keçərək nisbətən təhlükəsiz Malayziyanın Malakka boğazına qədər sahilboyu hərəkət edib. Burada adətən neft digər gəmilərə yüklənərək Çinə göndərilir.

«Mən inanıram ki, İranlılar Pakistan sərhədi yaxınlığında anbarlarını daha da artırdıqdan sonra gecə vaxtı böyük bir qaçış təşkil edəcəklər», — o, Axios-a bildirib.

Analitiklər İran-İran münaqişəsinin bu soyuq müharibə mərhələsində hər iki tərəfin iqtisadi zərər vurmaq üçün blokadadan istifadə etdiyini qeyd edirlər. İran Hörmüz boğazını blokadaya alaraq gəmiləri ilişdirib saxlayırdı, buna cavab olaraq isə ABŞ Oman körfəzinin qərb girişini blokadaya aldı.

ABŞ-nin təzyiq kampaniyasının əsas məqsədi nədir? İranı anbar tutumuna çatdırmaq və nəticədə neft quyularının bağlanmasına səbəb olmaqdır.

«Onlar hələ bir neçə həftə, ya da bir ay ərzində anbarlarını tamamilə dolduracaqlar», — Avrasiya Qrupunun analitiki Qreqori Bryu qeyd edib.

Rəsmi bəyanatlar

Pentagonun müvəqqəti mətbuat katibi Joel Valdez blokadanın «tam gücü ilə fəaliyyət göstərdiyini və nəzərdə tutulan nəticəni verdiyini» bildirib:

«Biz İran rejiminin terrorizmi maliyyələşdirmə və regionda sabitliyi pozma qabiliyyətinə ağır zərbə vururuq. Regiondakı hərbi qüvvələrimiz bu təzyiqə davam edəcək», — o, qeyd edib.