Azərbaycanda benzin və dizel qiymətlərində rekord artım: nə səbəb olur?

Benzin və dizel qiymətləri son bir ildə kəskin şəkildə artaraq dördillik rekorda çatdı. Milli orta qiymətlər qallon başına 4.18 dollar (benzin) və 5.46 dollar (dizel) təşkil edir. Ekspertlər İranla bağlı gərginliyin artması və Hormuz boğazının bağlanması səbəbindən qiymətlərin daha da yüksələcəyini gözləyir.

Məlumatlara görə, benzin qiyməti bir həftə əvvəlki müqayisədə 15.4 sent, bir ay əvvəlki müqayisədə isə 20 sent artıb. Bir il əvvəl isə qallonun orta qiyməti 3.15 dollar idi ki, bu da 1.03 dollar və ya 33% artım deməkdir. Ekspertlər bu artımın əsas səbəbini İranla bağlı davam edən gərginlik və Hormuz boğazının bağlanması ilə əlaqələndirirlər.

Dizel qiymətlərində isə vəziyyət daha da ciddidir. Qallonun orta qiyməti indi 5.46 dollar təşkil edir ki, bu da bir il əvvəlki 3.54 dollardan 1.92 dollar artıqdır. Qiymətlər 2022-ci ilin iyununda qeydə alınan 5.82 dollarlıq rekord həddə yaxınlaşır.

Qiymətlər ölkədaxili bölgələrdə böyük fərqliliklər göstərir. Məsələn, Kaliforniya sakinləri qallon başına 5.97 dollar (benzin) və 7.48 dollar (dizel) ödəyir. Oklahoma isə daha aşağı qiymətlərlə qarşılaşır: qallon benzin 3.63 dollar, dizel isə 4.73 dollardır.

Ekspertlər İranla bağlı gərginliyin davam etməsi və Hormuz boğazının bağlanmasının benzin və dizel qiymətlərinin daha da artmasına səbəb ola biləcəyini qeyd edirlər. Həftələrdir davam edən münaqişənin həll olunmaması isə qiymətlərin sabitləşməsinin qarşısını alır.

"İran rəhbərliyi Hormuz boğazını açmaq üçün ABŞ-dan kömək istəyir, lakin liderlik məsələsi həll olunana qədər bu məsələni təxirə salmaq istəyirlər." — prezidentin açıqlaması

Qiymətlərin gələcək dinamikası İranla bağlı münaqişənin həll olunmasına və beynəlxalq bazarların sabitləşməsinə bağlıdır. Ekspertlər isə cari tendensiyanın davam etməsi halında avtomobil sahiblərinin daha yüksək xərclərə hazırlıqlı olmaları lazım olduğunu vurğulayırlar.