Balıqlar nə edirlər? Remoraların sirli həyatı

Remoralar: Dənizdəki gizli sərnişinlər

Remoralar — yəni yapışqan balıqlar — dəniz aləminin ən maraqlı simalarından biridir. Alınlarında yerləşən güclü vantuz sayəsində böyük balıqlara, məsələn, köpəkbalıqlarına, mantaya, balinaya və ya tısbağalara yapışaraq pulsuz səyahət edirlər. Uzun müddət bu əlaqənin hər iki tərəf üçün faydalı olduğu düşünülürdü: remoralar qonaq olduqları canlının dərisindəki parazitləri yeyir, ölü dəri hissələrini təmizləyir və beləliklə, qonağın xəstələnmə riskini azaldırdı. Qarşılığında isə remoralar böyük balıqların altında sığınacaq və uzaq məsafələrə pulsuz daşınma imkanı qazanırdı. Hətta qonağın qidasından qalan qırıntılarla və nəcislə də qidalanırdılar.

Lakin bu simbioz münasibətin tamamilə fərqli bir tərəfi də var. Emily Yeager, Mayami Universitetinin doktorantı, son tədqiqatlarına əsasən remoraların sadəcə faydalı deyil, həm də zərərli ola biləcəyini göstərir.

Remoraların gizli ziyanları

Yeager və həmkarları tərəfindən aparılan tədqiqatlar göstərir ki, remoralar bəzən qonaq olduqları canlılara ciddi ziyan vura bilirlər. Məsələn, 2025-ci ildə dərc olunan bir tədqiqatda tısbağaların kürəklərində 1-3 ədəd remora olduğu halda, onlar daha az yem yeyirdilər. Tədqiqatçılar isə tısbağaların qabığını təmizləyən yeganə remoraya belə rast gəlməyiblər. Bundan əlavə, remoraların vantuzunun qüvvəsi qonağın dərisini zədələyə bilir. Hətta bəzi hallarda remoraların qonağın bədəninə daxil olduğu da müşahidə edilmişdir.

2023-cü ildə dərc olunan digər bir tədqiqatda isə remoraların balina köpəkbalıqlarının ağızlarına, solungaclarına və hətta kloakasına daxil olduğu qeyd edilmişdir. Kloaka — bəzi heyvanlarda sidik, nəcis və doğum üçün istifadə olunan çoxməqsədli dəlikdir.

Kloaka dalışı: Remoraların ən qəribə davranışı

Yeager və komandası tərəfindən hazırlanan yeni tədqiqatda isə remoraların manta balıqlarının kloakasına daxil olduğu göstərilir. Bəzən remoraların bədəninin yarıdan çoxu qonağın kloakasına yerləşir. Tədqiqatçılar bu davranışı "kloaka dalışı" adlandırırlar — lakin bu hərəkətin adından daha çox qəddarlığına diqqət çəkirlər. Tədqiqat Ecology and Evolution jurnalında dərc edilmişdir və remoraların parazit ola biləcəyini göstərən ən güclü dəlillərdən biri hesab olunur.

"Bu tədqiqat göstərir ki, remoraların həyat tərzi haqqında məlumatlarımız hələ də tam deyil. Onlar sadəcə sərnişin deyil, bəzən qonaq olduqları canlılara ciddi ziyan vura bilirlər."

Dəniz aləminin ən qeyri-adi əlaqələri

Remoraların həyat tərzi dəniz ekosistemindəki mürəkkəb əlaqələrin bir nümunəsidir. Onlar həm faydalı, həm də zərərli ola bilirlər. Bu tədqiqatlar isə göstərir ki, dəniz aləminin bu qəribə sakinləri haqqında daha çox öyrənmək lazımdır.