İnsanabənzər robotlar: həvəs yoxsa gələcəyin reallığı?

Son illərdə insanabənzər robotlar hər yerdə görünür. Onlar Pekində marafona qatılır, Varşavada küçələrdən vəhşi donuzları qovur, aeroportlarda yük daşıyır, tullantıları ayırır, hətta ABŞ prezidentinin həyat yoldaşı ilə Qırmızı Xalçada gəzməyə çıxır. Hətta buddist rahiblər kimi təqdis olunurlar. Bu robotlar ev işlərindən yaşlı insanların qayğısına qədər, fabriklərdə ağır işlərdən tutmuş hər şeyi görəcəklərinə dair həvəs doğurur. Tesla-nın CEO-su Elon Mask isə şirkəti avtomobillərdən insanabənzər robotlara yönəldərək, bu robotların tezliklə insanlardan çox olacağını iddia edir.

Bu həvəsə baxmayaraq, həqiqət nə qədərdir? Vox Media-nın “Today, Explained” podkastının aparıcısı Şon Ramesvaram texnologiya jurnalisti Ceyms Vinsentlə müsahibə keçirib. Vinsent Harper’s Magazine-də dərc olunmuş “Robotlara Vurmaq” adlı məqalənin müəllifidir. Onlar insanabənzər robotların gələcəyi və onların vədlərinin nə qədər reallaşacağı haqqında söhbət aparıblar.

Müsahibədən seçmələr:

– Siz çox az adamın edə bildiyi bir şeyi edibsiniz: bir çox robotla görüşdünüz. Ümumilikdə neçə robotla qarşılaşdınız?

– İlk neçəsindən sonra saymaqdan vaz keçdim. ABŞ-də fəaliyyət göstərən aparıcı şirkətlərdən ikisinin robotları ilə görüşdüm. Bunlardan biri Apptronik, digəri isə Agility Robotics idi. Onlar tamamilə fərqli robot növləri istehsal edirlər. Hər ikisi insanabənzər olsa da – əl, ayaq və s. – Agility əsasən anbarlarda istifadə olunan robotlara fokuslanır və onlar daha az insansı görünür. Məsələn, arxaya baxan dizləri var. Apptronik isə daha ümumi məqsədli robot istehsal edir. Onun bədəni normal insan nisbətlərinə malikdir, düz durur və siz onunla göz səviyyəsində qarşılaşa bilərsiniz – ya da robotun donmuş gözlərinə.

Vinsent həmçinin robotlarla müxtəlif sınaqlardan keçib: onlarla əllərini sıxıb, İngiltərədəki adı ilə “qaş-qaş-daş” oyununu oynayıb. Amma ən çox istədiyi şey isə robotlara zərbə endirmək olub.

– Robotlar sizə qarşı çox mehriban idilər, amma siz onlara qarşı o qədər də mehriban deyildiniz. Həqiqətən də robotlara zərbə endirmək istəyirdiniz?

– Mən çox qəddar idim. Gələcəkdə onlar mənə qarşı çıxacaqlar, bundan şübhəm yox. Amma nə yazıq ki, robotlara zərbə endirməyə icazə vermədilər. Təhlükəsizlik səbəbindən bunun çox təhlükəli ola biləcəyini dedilər. Bunun əvəzində isə böyük bir çubuqla robotlardan birinə çox güclü zərbə endirdim. Bu da ikinci ən yaxşı seçim idi.

– Zərbə nəticəsində robot yıxılıb?

– Xeyr. O, yerində dayandı.

Robotların gələcəkdə insanlara qarşı çıxacağına dair qorxu həqiqətə çevrilə bilərmi? Bu məsələ haqqında söhbət davam edir.