İqlim Standartları Qrupunda Gizlilik və Tərəfkeçilik: Fitnəçilərin Təhlili

Qlobal İqlim Hesabatlarında Dərin Mənfi Təcrübələr

22 mindən çox şirkətin iştirakı ilə dünyanın ən böyük bazar dəyərinə malik şirkətləri 2025-ci ildə istixana qazı emissiyalarını açıqladı. Lakin bu prosesdə istifadə olunan standartlara etimad azalıb. Greenhouse Gas Protocol adlı qeyri-kommersiya təşkilatı tərəfindən hazırlanan standartlar şirkətlərə emissiyalarını hesablamağa kömək edir. Lakin son vaxtlar təşkilatın şəffaflığı və etibarlılığına qarşı ciddi ittihamlar səsləndirilir.

Standartların Yenidən Təkmilləşdirilməsi Prosesində Problemlər

2022-ci ildə təşkilat öz idarəetmə strukturunu yenidən nəzərdən keçirməyə başladı. Müstəqil Standartlar Şurası yaradıldı və texniki işçi qrupları fəaliyyətə başladı. Bu qruplar elektrik enerjisi istifadəsinə dair metodların və tədarük zəncirindəki emissiyaların hesablanması üzrə tövsiyələr hazırlayırdı. Lakin prosesin şəffaflığı ilə bağlı problemlər ortaya çıxdı.

• Qapalı qapılar arxasında qərarlar qəbul edilməsi – sənədlər və səsvermə nəticələri gizli saxlanılır.
• Elmi ekspertlərlə sənaye nümayəndələri arasında qarşıdurmalar – tərəflər arasında müzakirələrdə anlaşılmazlıqlar yaşanır.
• İşçi qrupunun qərarlarının sənədləşdirilməməsi – iştirakçılar qərarlardan xəbərsiz qalır.

Fitnəçilərdən Gizlənən Gerçəklər

Melburn Universitetinin tədqiqatçısı Kate Dooley təşkilatın meşə karbonu hesabatları üzrə işçi qrupunun üzvüdür. O, təşkilatın qərar qəbul prosesində şəffaflığın olmamasını tənqid edir:

"Standartların hazırlanması prosesində qərarlar qapalı qapılar arxasında qəbul edilir. Bizim tövsiyələrimiz nəzərə alınmır, sənədlər isə gizli saxlanılır. Bu isə nəticədə etibarsız hesabatların yaranmasına səbəb olur."

Avropa və Kaliforniya Qanunvericiliyində Təsir

Avropa İttifaqı və Kaliforniya kimi regionlar Greenhouse Gas Protocol standartlarını özlərinin məcburi iqlim hesabatları sisteminə daxil etmək niyyətindədirlər. Lakin təşkilatın şəffaflıq problemləri bu prosesin etibarlılığını şübhə altına qoyur.

Nəticə: Standartların Yenidən Düşünülməsi Lazımdır

Uzmanlar qeyd edir ki, təşkilatın idarəetmə strukturunun yenidən nəzərdən keçirilməsi və qərarların şəffaflığının təmin edilməsi vacibdir. Aksi halda, şirkətlərin iqlim fəaliyyətləri haqqında məlumatların etibarlılığına olan inam daha da azalacaq.