Missisipidə ölüm cəzasına məhkum edilmiş yeganə qadın: Məhbusluqda insan hüquqlarının pozulması iddiası

Missisipidə ölüm cəzasına məhkum edilmiş yeganə qadın olan Liza Co Çemberlin mətbuata verdiyi müsahibədən sonra həbsxana rəsmilərinin qisas tədbirləri ilə qarşılaşdığını iddia edir. O, həbsxanada şəraitin kəskin şəkildə kişilərinkindən fərqləndiyini və insan hüquqlarının pozulduğunu bildirir.

Yanvar ayında Missisipi Today qəzetinə müsahibə verən Çemberlin, həbsxanada ciddi şəkildə kobud rəftarla qarşılaşdığını və şəraitin insanpərvər olmadığını bəyan etmişdi. Müsahibədən sonra isə onunla əlaqə kəsilmiş, həbsxana şəraitində ciddi məhdudiyyətlər tətbiq edildiyi bildirilir.

Qisas tədbirləri: Telefon əlaqəsinin kəsilməsi və digər məhdudiyyətlər

Çemberlin, müsahibədən sonra həbsxana rəsmilərinin qisas tədbirləri həyata keçirdiyini iddia edir. Onun telefon əlaqəsi tamamilə kəsilmiş, həmçinin digər əsas imkanlardan məhrum edildiyi bildirilir:

• Fevral və mart aylarında tamamilə telefon əlaqəsi bloklanmışdır;
• Çıxış zəngləri etmək üçün PIN kodu bloklanmışdır;
• Uzunmüddətli kameraya salınma halları qeydə alınmışdır;
• Tualet, duş və digər əsas imkanlara çıxış məhdudlaşdırılmışdır;
• Bəzi dərmanlara çıxış məhdudlaşdırılmışdır;
• Poçt əlaqəsi məhdudlaşdırılmışdır.

Onun xaç anası Laykin Bordelon bildirir ki, müsahibədən sonra Çemberlinlə əlaqə kəsilmiş və bu məhdudiyyətlərin məhz onun açıqlamaları səbəbindən tətbiq edildiyinə inanır.

«Məncə, bu məhdudiyyətlər onun açıqlamalarına görə qisas tədbiri idi. Kişi məhkumlar ölüm cəzasında daha çox azadlığa malikdirlər, mən isə tamamilə izolyasiyada saxlanılıram.» — Liza Co Çemberlin

Kişi məhkumlarla müqayisədə fərqlər

Çemberlin bildirir ki, ölüm cəzasında olan kişilərlə müqayisədə onun şəraiti çox daha sərtdir. O, qeyd edir ki, kişilər:

• Gündəlik 7 saat kameradan çıxış hüququna malikdirlər;
• Özlərinə məxsus mətbəxə, basketbol meydançasına və həyata çıxış hüququna malikdirlər;
• Video zənglər etmək, tabletlərdən istifadə etmək və ailələri ilə əlaqə saxlamaq imkanına malikdirlər;
• Bir-biri ilə ünsiyyət qurmaq və oyunlar oynamaq hüququna malikdirlər.

O isə tamamilə izolyasiyada saxlanılır, belə ki,:

• Gün ərzində kameradan çıxış hüququ yoxdur;
• Məhdudlaşdırılmış duş və tualet imkanlarına malikdir;
• Poçt əlaqəsi məhdudlaşdırılmışdır;
• Dərmanlara çıxış məhdudlaşdırılmışdır.

İnsan hüquqları müdafiəçilərinin reaksiyası

Missisipidəki ölüm cəzasının şəraitinə dair mübahisələr uzun müddətdir davam edir. Aktivistlər qeyd edirlər ki, Çemberlinin şəraiti digər məhkumlara nisbətən çox daha sərtdir və bu, insan hüquqlarının açıq şəkildə pozulmasıdır.

«Missisipidəki kişi məhkumlar üçün ölüm cəzasının şəraiti ölkədə ən az məhdudiyyətli olanlardan biridir. Liza isə tamamilə izolyasiyada saxlanılır. Kişilər isə öz mətbəxlərinə, həyata, basketbol meydançasına malikdirlər, video zənglər edə bilirlər. Bu, tamamilə fərqli şərtlərdir.» — Mitzi Maglebi, aktivist

Din xadimi və məhkumlara dəstək göstərən Ceff Hud bildirir ki, Çemberlinin şəraiti ölkədəki digər ölüm cəzasında olan məhkumlara nisbətən çox daha sərtdir:

«Bu, ölkədəki ən pis şərtlərdən biridir. Bu, sadəcə Missisipidə deyil, bütün ölkədə belədir. Liza digər məhkumlara nisbətən çox daha sərt şəraitdə saxlanılır.»

Gələcəkdə araşdırma tələbləri

Çemberlinin iddiaları insan hüquqları müdafiəçilərinin diqqətini çəkmiş və Missisipidəki ölüm cəzasının şəraitinin araşdırılması tələbləri səslənmişdir. Aktivistlər, Çemberlinin şəraitinin digər məhkumlara nisbətən çox daha sərt olduğunu və bu səbəbdən araşdırma aparılması lazım olduğunu bildirirlər.