Pentagon AI müqavilələri: Google, Nvidia və digərləri müharibədə süni intellektdən istifadə edəcək

Pentagon yeddi böyük tex şirkəti ilə AI müqavilələri imzaladı

ABŞ Müdafiə Nazirliyi (Pentagon) cümə axşamı yeddi aparıcı texnologiya şirkəti ilə gizli hərbi şəbəkələrində süni intellektdən (AI) istifadə etmək üçün müqavilələr imzaladığını açıqladı. Bu addım, hərbi əməliyyatlarda qərar qəbul etmə prosesini sürətləndirmək və döyüş meydanında effektivliyi artırmaq məqsədi daşıyır.

Müqavilədə iştirak edən şirkətlər:

• Google
• Microsoft
• Amazon Web Services
• Nvidia
• OpenAI
• Reflection
• SpaceX

Müdafiə Nazirliyi bildirdi ki, bu şirkətlər AI texnologiyalarını "mürəkkəb əməliyyat mühitlərində döyüşçülərin qərar qəbul etməsini gücləndirmək" üçün təmin edəcəklər.

Anthropic müqavilədə iştirak etməyən yeganə böyük AI şirkəti oldu

Müqavilədə iştirak etməyən yeganə böyük AI şirkəti Anthropic oldu. Bunun səbəbi isə şirkətin keçmiş prezident Donald Trump administrasiyası ilə AI-nin müharibədə istifadəsinə dair etika və təhlükəsizlik məsələləri üzrə baş verən mübahisə və hüquqi mübarizə idi.

Müdafiə Nazirliyi son illərdə AI istifadəini sürətlə genişləndirməkdədir. Brennan Ədalət Mərkəzinin mart ayında dərc etdiyi hesabatda bildirilmişdir ki, AI texnologiyası hərbi qüvvələrin hədəfləri müəyyənləşdirmə və vurma vaxtını azaltmaq, həmçinin silahların təmiri və təchizat xətlərinin təşkilində kömək edir.

AI-nin müharibədə istifadəsinə dair narahatlıqlar

Lakin AI-nin müharibədə istifadəsinə dair ciddi narahatlıqlar da mövcuddur. Xüsusilə, AI-nın şəxsi həyatın gizliliyinə müdaxilə etməsi və döyüş meydanında hədəflərin avtomatik seçilməsi riski böyük narahatlıq doğurur. Müqavilə imzalayan şirkətlərdən biri bildirdi ki, onların razılaşması müəyyən hallarda insan nəzarətinin vacibliyini nəzərdə tutur.

"Müasir müharibələrin çoxu monitorların arxasında oturan insanların sürətlə dəyişən və qarışıq vəziyyətlərdə qərar qəbul etməsinə əsaslanır. AI sistemləri məlumatları yığmaq, nəzarət görüntülərini təhlil etmək və potensial hədəfləri müəyyənləşdirməkdə kömək edə bilər."

Narahatlıqlar: İnsan nəzarəti və təlim məsələləri

Helen Toner bildirdi ki, AI sistemlərinin battlefield-də effektiv istifadəsinə dair insan nəzarəti, risklər və təlim məsələləri hələ də müzakirə olunur:

• AI alətlərinin sürətli şəkildə tətbiq olunması və strateji üstünlük təmin etməsi
• Operatorların düzgün istifadə etməsi və AI-ya həddindən çox etibar etməməsi üçün lazımi təlimlərin keçirilməsi

Anthropic-in mövqeyi və OpenAI-nin rolu

Anthropic şirkəti müqavilədə iştirak etməməsinə səbəb olaraq, hərbi əməliyyatlarda AI-nin tam avtonom silahlar və amerikalıların monitorinqi üçün istifadə olunmaması ilə bağlı təminatlar istədiyini bildirdi. Müdafiə naziri Pete Hegseth isə şirkətin müqavilədə hər hansı qanuni istifadə üçün şərtlərin qəbul etməsini tələb etdi.

Anthropic keçmiş prezident Donald Trump tərəfindən federal qurumların şirkətin Claude chatbotundan istifadəsinə qadağa qoyulmasından sonra hüquqi mübarizəyə başladı. Trump administrasiyası həmçinin şirkəti milli təhlükəsizlik sistemlərinin sabotaj riski olan təchizat zəncirinə daxil etmək istədi.

OpenAI isə mart ayında Pentagonla gizli mühitlərdə Anthropic-in yerini tutmaq üçün ChatGPT ilə müqavilə imzaladığını açıqladı.

Beynəlxalq reaksiya və etik məsələlər

AI-nin müharibədə istifadəsinə dair narahatlıqlar İsrailin Qəzzə və Livandakı mübarizəsi zamanı da ortaya çıxdı. ABŞ tex nəhənglərinin İsrailə hədəfləri izləməkdə kömək etməsi nəticəsində mülki itkilərin sayı kəskin şəkildə artdı. Bu isə AI alətlərinin masum insanların həyatına təsirinin şübhə doğurmasına səbəb oldu.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, AI-nin müharibədə istifadəsinə dair məsələlər hələ də həll olunmamışdır və bu texnologiyanın insan həyatına təsiri barədə ciddi etik müzakirələr aparılmalıdır.