Tramp İranla müharibənin bitdiyini elan etdi: Gerçək nə qədər həqiqətdir?

Tramp İranla müharibənin bitdiyini elan etdi

ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla müharibənin rəsmi olaraq bitdiyini bildirdi. Trampın Konqresə göndərdiyi məktubda müharibənin "ləğv edildiyi" qeyd olunub. Lakin bu iddianın arxasında nə qədər həqiqət var?

Müharibənin sona çatdığı iddiası

Trampın məktubunda bildirilir ki, ABŞ və İran qüvvələri arasında 7 aprel 2026-cı ildən bəri atışma baş verməyib. "28 fevral 2026-cı ildə başlayan qarşıdurmalar sona çatmışdır" — deyə prezident qeyd edib.

Gerçək vəziyyət nədir?

Müharibənin tamamilə bitdiyini iddia etmək üçün əsaslar çox zəifdir. ABŞ İran körfəzində Hürmüz boğazına blokada tətbiq etməyə davam edir. Hətta keçən ay ABŞ İran bayrağı daşıyan bir gəmini blokadan keçməyə cəhd etdiyinə görə atəşə tutmuşdur.

ABŞ qüvvələri İran yaxınlığında yerləşməyə davam edir. Münaqişənin yenidən başlaya biləcəyi ehtimalı isə hələ də mövcuddur. Tramp daimi sülh müqaviləsinə nail ola bilməyib, bu səbəbdən qarşıdurmanın yenidən qızışması təhlükəsi var.

Konqresin sanksiyaları necə keçmək istəyir?

Trampın məktubu ABŞ-nin müharibə qüvvələrini tənzimləyən "Müharibə Səlahiyyətləri Qanunu"ndan yayınmaq cəhdi kimi qiymətləndirilir. Bu qanuna görə, ABŞ prezidenti müharibəyə başladıqdan 60 gün sonra Konqresdən icazə almalıdır. Əks halda qüvvələrini geri çəkməlidir. Tramp isə bu müddəti uzatmaq üçün heç bir addım atmayıb.

ABŞ tarixində müxtəlif prezidentlər eyni taktikadan istifadə ediblər. Keçmiş dövlət katibi köməkçisi Stiven Redmeyker də bu barədə "Vaşinqton Post"da qeyd edib.

Müharibə nə vaxt tamamilə bitəcək?

Trampın İranla müharibənin bitdiyini elan etməsi, ABŞ-nin beynəlxalq münasibətlərdəki mövqeyini yenidən müzakirəyə çıxarıb. Lakin blokada və hərbi mövcudluğun davam etməsi, həqiqətən müharibənin sona çatdığını deməyə əsas vermir.