Yeni sensor MRİ-lərin molekulyar səviyyəli dəyişiklikləri görməsinə imkan verəcək

Molekulyar səviyyəli dəyişikliklərə baxış

Kaliforniya Universitetinin Santa-Barbara kampusunda fəaliyyət göstərən tədqiqatçılar, MRİ cihazlarının hüceyrə daxilindəki molekulyar dəyişiklikləri görməsinə imkan verən genetik sensor yaratdılar. Bu inkişaf, xərçəng, neyrodegenerativ xəstəliklər və iltihab proseslərinin tədqiqi üçün yeni imkanlar açacaq.

MRİ-nin mövcud imkanları

MRİ cihazları 1970-ci illərdən bəri diaqnostik vasitə kimi istifadə olunur. Maqnit sahəsi və radio dalğalarından istifadə edən bu cihazlar, ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə etmədən bədən daxilindəki strukturların şəkillərini çəkir. Adətən, MRİ anatomik dəyişiklikləri qeydə alır, lakin xəstəliklərin daha dərindən anlaşılması üçün vacib olan molekulyar səviyyəli dəyişiklikləri görmək mümkün deyil.

Yeni sensorun xüsusiyyətləri

Tədqiqatçılar tərəfindən yaradılan sensor, hüceyrələrdə genetik olaraq kodlana bilir və MRİ cihazlarına hüceyrə daxilindəki molekulyar prosesləri vizual olaraq görmə imkanı verir. Bu sensorun əsas xüsusiyyətləri:

• Modulyar dizayn: Tədqiqatçılar müxtəlif proteinləri sensorun strukturuna əlavə edərək müxtəlif molekulyar prosesləri izləyə bilirlər.
• LEGO tipli arxitektura: Sensorun konstruksiyası müxtəlif hissələrin birləşdirilməsi prinsipi əsasında qurulub, bu da onun müxtəlif tətbiqlərə uyğunlaşdırılmasına imkan verir.
• Hüceyrə daxilindəki dəyişikliklərin izlənməsi: Sensor, MRİ cihazlarının hüceyrə daxilindəki molekulyar dəyişiklikləri qeyd etməsinə imkan verir.

Tədqiqatçının izahatı

"Siz toxumalarınızın strukturunu görə bilirsiniz – beyin, ürək, böyrək və ya mədə. Amma molekulyar məlumatları görə bilmirsiniz. Yalnız struktur dəyişikliyi baş verdikdə, xəstəlik haqqında məlumat almaq mümkün olur. Amma çox vaxt bu dəyişikliklər xəstəliyin artıq inkişaf etdiyini göstərir."

— Arnab Mukherci, Kimya Mühəndisliyi üzrə dosent, UCSB

Gələcək perspektivlər

Bu sensorun inkişafı, tədqiqatçılara xərçəng hüceyrələrinin yayılması, neyrodegenerativ xəstəliklərin inkişafı və digər sağlamlıq problemlərinin molekulyar səviyyədə tədqiqi üçün yeni imkanlar açacaq. Mukherci və onun komandası, bu texnologiyanın heyvanlar üzərində aparılan tədqiqatlarda istifadə olunacağını və gələcəkdə insan sağlamlığına da tətbiq ediləcəyini qeyd edirlər.

Nəticə

Yeni sensor, MRİ texnologiyasının inkişafında böyük addım hesab olunur. Bu, xəstəliklərin erkən mərhələdə müəyyən edilməsi və tədqiqi üçün yeni perspektivlər açacaq.