Andy Serkis: Macht, dierenrechten en de erfenis van Orwell en Gollum

Andy Serkis was nog maar een kind toen zijn vader plotseling verdween. Voor die traumatische gebeurtenis had hij een kosmopolitische jeugd in Ruislip Manor, aan de rand van West-Londen. Zijn moeder, Lylie, was half Brits en half Iraaks; zijn vader, Clement, was Iraaks-Armeens. Clement had in Irak een ziekenhuis opgebouwd, wat de familie regelmatig naar het Midden-Oosten bracht. Tot zijn vader na een kritische speech tegen het regime van Saddam Hussein in de problemen kwam.

"Het bracht hem in grote moeilijkheden," vertelt Serkis jaren later. "Hij verdween voor twee maanden. We wisten niet of hij nog leefde. Pas later hoorden we dat hij gevangen was gezet en uiteindelijk het land uit werd gezet." Het ziekenhuis, ooit een symbool van hoop, werd later door Amerikaanse troepen overgenomen en omgebouwd tot militair complex. Serkis en zijn familie hebben het nooit meer bezocht.

"Ik werd al vroeg bewust van macht en machtsmisbruik," zegt Serkis. Die ervaringen kleurden zijn leven en werk, van de getormenteerde Gollum in The Lord of the Rings tot de wijze Caesar in Planet of the Apes.

Orwells dystopie en de aantrekkingskracht van Animal Farm

Tijdens een lunch in een chique Italiaans restaurant in New Yorks Upper East Side, waar Serkis octopus eet, blikt hij terug op de verhalen die hem het meest raakten. Een van die verhalen is Animal Farm van George Orwell, dat hij voor het eerst las toen hij 11 of 12 jaar oud was.

"Ik dacht dat het een sprookje was omdat het over dieren ging," vertelt hij. "Maar onder die onschuldige laag zat iets sinisters. Het was de eerste keer dat ik een boek zo intens ervoer." Serkis ziet parallellen tussen zijn jeugd in Irak en de dierenopstand in Orwells meesterwerk. "Ik herkende de showprocessen en de onderdrukking van de arbeidersklasse door de elite," zegt hij. "Dat beeld bleef bij me hangen."

Die fascinatie leidde uiteindelijk tot een decennialang project: Serkis’ visie op een adaptatie van Animal Farm. Nu, na jaren van voorbereiding, is het bijna zover. "Het voelt alsof ik een belofte aan mezelf nakom," aldus de acteur en regisseur.

Van Gollum tot Caesar: de kracht van motion capture

Serkis is niet alleen bekend van zijn fysieke acteerwerk, maar vooral van zijn baanbrekende gebruik van motion capture. Zijn vertolking van Gollum in The Lord of the Rings en The Hobbit veranderde de manier waarop we naar digitale personages kijken. "Het gaat niet alleen om de technologie," legt hij uit. "Het gaat om de emotie en de menselijkheid die je aan een personage kunt geven, zelfs als het een monster is."

Zijn rol als Caesar in de Planet of the Apes-trilogie toonde opnieuw zijn vermogen om diepgang te brengen in digitale personages. "Caesar is een leider die worstelt met macht en verantwoordelijkheid. Dat is iets wat ik uit eigen ervaring ken," zegt Serkis.

Dierenrechten en een nieuwe missie

Naast zijn acteerwerk en regisseren is Serkis een gepassioneerd dierenrechtenactivist. Zijn liefde voor dieren komt voort uit zijn jeugd, toen hij vaak in Irak was en de natuurlijke omgeving zag veranderen door oorlog en machtsmisbruik. "Dieren hebben geen stem, maar ze verdienen het om gehoord te worden," zegt hij.

Met zijn adaptatie van Animal Farm hoopt hij niet alleen een klassieker nieuw leven in te blazen, maar ook een gesprek op gang te brengen over machtsstructuren en rechtvaardigheid. "Orwells verhaal is net zo relevant vandaag als in 1945," aldus Serkis. "Het gaat over hoe macht corrumpeert, en dat is iets wat we nooit mogen vergeten."