Strengere handhaving leidt tot recordboetes
In 2025 legden Amerikaanse staten bedrijven voor $3,45 miljard aan boetes op voor schendingen van privacywetten. Dit bedrag overtreft de totale boetes van de afgelopen vijf jaar samen, zo blijkt uit onderzoek van adviesbureau Gartner. De forse stijging is het gevolg van strengere wetgeving, nieuwe samenwerkingsverbanden tussen staten en een grotere aandacht voor de impact van AI en automatisering op privacy.
Van bewustwording naar handhaving
Volgens Gartner markeren de boetes een fundamentele verschuiving in de aanpak van privacyregelgeving. Waar regulators eerder vooral richtten op bewustwording, is er nu sprake van actieve handhaving. Dit verschil met eerdere jaren wordt door Gartner omschreven als een trend die in 2026 en de komende jaren alleen maar sterker zal worden.
Californië zet de toon
De California Consumer Privacy Act (CCPA), die in 2023 in werking trad, werd aanvankelijk nauwelijks gehandhaafd. Nader Heinen, data-analist bij Gartner en medeauteur van het onderzoek, vergelijkt deze aanpak met die van de Europese AVG: eerst werd bedrijven ruimte geboden om zich aan te passen, voordat er streng werd gehandhaafd. Maar die tijd is voorbij.
In 2025 heeft de California Privacy Protection Agency de wet actief toegepast op bedrijven uit diverse sectoren, van grote concerns tot kleinere en middelgrote ondernemingen in technologie, de auto-industrie en consumentengoederen. Heinen waarschuwt dat veel bedrijven de handhaving niet serieus genoeg namen en daardoor onvoorbereid werden betrapt:
"Helaas gebeurt het vaak dat organisaties hun privacyprogramma verwaarlozen als er te veel tijd zit tussen de invoering van een wet en de start van de handhaving. Dat leidt dan tot harde lessen, zoals in 2025."
Samenwerking tussen staten versterkt handhaving
Om privacyregels effectiever te handhaven, hebben tien staten vorig jaar het Consortium of Privacy Regulators opgericht. Dit samenwerkingsverband heeft als doel om onderzoeken en handhaving van gemeenschappelijke privacywetten te coördineren, met name rond het toegankelijk maken, verwijderen en voorkomen van de verkoop van persoonsgegevens.
AI en automatisering onder de loep
Naast bestaande wetten zoals de CCPA, hebben staten hun privacy- en databeschermingswetten aangepast om beter in te spelen op de risico's van geautomatiseerde besluitvorming, waaronder AI. Regulators richten zich met name op hoe persoonsgegevens worden gebruikt om AI-systemen te trainen en om voorspellingen te doen.
Gartner verwacht dat de boetes voor privacy-inbreuken de komende jaren alleen maar zullen stijgen. Heinen voorspelt dat staten een cruciale rol zullen spelen in het vormgeven van de juridische infrastructuur voor privacy in het AI-tijdperk.
"Staten staan dichter bij de bevolking en horen hun zorgen over AI. Angst voor AI is reëel en beleidsmakers zullen daarop moeten anticiperen."
Toekomst: strengere regelgeving en hogere boetes
De trend van toenemende boetes en strengere handhaving zet zich de komende jaren voort. Bedrijven moeten zich bewust zijn van de veranderende regelgeving en proactief maatregelen nemen om aan de eisen te voldoen. Wie dat niet doet, riskeert niet alleen hoge boetes, maar ook reputatieschade en juridische procedures.