2025'te ABD şirketlerine rekor düzeyde gizlilik cezası: 3,45 milyar dolar

ABD eyaletleri, 2025 yılında şirketlere yönelik gizlilik ihlalleri nedeniyle 3,45 milyar dolarlık rekor ceza kesti. Bu rakam, sadece son beş yılda verilen toplam cezaların neredeyse iki katından fazla olup, araştırma ve danışmanlık firması Gartner tarafından derlenen verilere göre, artan cezaların arkasında birkaç temel faktör bulunuyor.

Güçlenen eyalet gizlilik yasaları, eyaletler arası koordineli denetimler ve yapay zeka ile otomasyonun gizlilik üzerindeki etkilerine yönelik artan odaklanma, bu rekor artışın başlıca nedenleri arasında yer alıyor. Gartner analistleri, düzenleyicilerin artık farkındalık yaratmaktan ziyade tam ölçekli yaptırımlara geçtiğini ve bu durumun, şirketlerin gizlilik yasalarını ihlal etme riskini önemli ölçüde artırdığını belirtiyor.

Gartner'ın analizine göre, bu eğilim 2026 ve önümüzdeki iki yıl boyunca da devam edecek.

California Gizlilik Yasası'nın Rolü

Kaliforniya Tüketici Gizlilik Yasası (CCPA), 2023 yılında yürürlüğe girmiş olmasına rağmen, uzun süre yeterli düzeyde uygulanmamıştı. Gartner veri koruma ve yapay zeka analisti Nader Heinen'e göre, bu durum, Avrupa Birliği'nin Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) gibi diğer büyük gizlilik yasalarında da görülen bir eğilimdi. Düzenleyiciler, şirketlere yol göstermek amacıyla başlangıçta rehberlik odaklı bir yaklaşım benimsemiş, yaptırımları ise sınırlı düzeyde uygulamıştı.

Ancak bu dönem artık geride kaldı. 2025 yılında Kaliforniya Gizlilik Koruma Ajansı (CPPA), yasayı geniş bir yelpazede uygulayarak sadece büyük şirketleri değil, teknoloji, otomotiv ve tüketici ürünleri sektörlerindeki küçük ve orta ölçekli işletmeleri de hedef aldı. Heinen, birçok şirketin düzenleyicilerin yaptırım ekiplerini oluşturduğunu fark etmeyerek gizlilik programlarını ihmal ettiğini ve bu durumun 2025 yılında sert yaptırımlarla karşılaşmalarına yol açtığını vurguladı.

Heinen, "Ne yazık ki, yasa çıkarıldıktan yıllar sonra yaptırımların başlaması, birçok kuruluşun gizlilik programlarını zayıflatmasına neden oldu" dedi.

Eyaletler Arası İşbirlikleri ve Yapay Zeka Odaklı Düzenlemeler

ABD eyaletleri, gizlilik ihlallerine karşı daha etkili bir mücadele yürütmek amacıyla kaynaklarını birleştiriyor. Geçtiğimiz yıl, on eyalet bir araya gelerek Gizlilik Düzenleyiciler Konsorsiyumu'nu (Consortium of Privacy Regulators) kurdu. Bu oluşum, kişisel verilerin erişimi, silinmesi ve satışının engellenmesi gibi ortak gizlilik yasalarının uygulanmasında koordineli bir yaklaşım benimsemeyi hedefliyor.

Bunun yanı sıra, eyaletler mevcut gizlilik ve veri koruma yasalarını güncelleyerek, otomatik karar alma teknolojileri ve yapay zeka sistemlerinin yol açtığı zararlara doğrudan müdahale etmeyi amaçlıyor. Devlet düzenleyicileri, özellikle kişisel verilerin yapay zeka sistemlerinin eğitiminde kullanılması ve bu sistemlerin çıkarımlar yaparken bu verileri nasıl kullandığına odaklanıyor.

Gartner, gizlilik cezalarının önümüzdeki yıllarda da artmaya devam edeceğini öngörüyor. Heinen, eyaletlerin yapay zeka çağında veri gizliliğinin uygulanmasında hukuki altyapıyı oluşturma konusunda liderlik yapmaya devam edeceğini ve bu durumun, teknolojinin potansiyel olumsuz etkileri konusundaki endişelerin ana odak noktası olacağını belirtti.

Heinen, "Devlet yasama organlarının durumuna kendinizi koyun. Seçmen kitlesi, yani halk, yapay zekadan endişe duyduğunu dile getiriyor. Yapay zeka kaygısı gerçek bir olgu. Herkes, yapay zekanın kişisel verilerimizi nasıl kullandığı ve gelecekte bizi nasıl etkileyeceği konusunda endişeli."