NASHVILLE – State Representative Justin Jones betrad vorige week het parlement van Tennessee met een boodschap die niet onopgemerkt bleef. Tijdens een debat over de herindeling van kiesdistricten vergeleek hij zijn Republikeinse collega’s met historische segregatiebestrijders als Bull Connor en George Wallace.

“U zult in de geschiedenisboeken komen te staan naast hen. En uw kinderen zullen zich schamen voor de standpunten die u vandaag inneemt,” aldus Jones. Zijn woorden waren niet alleen scherp, maar ook symbolisch: buiten het Capitool verbrandde hij een afbeelding van de Confederate-vlag terwijl hij riep: “We gaan niet terug.”

Voor zijn aanhangers was Jones’ verontwaardiging begrijpelijk en gerechtvaardigd. Voor critici echter was zijn aanpak niet effectief. De Republikeinen in Tennessee gingen onverminderd door met het opsplitsen van het meerderheids-zwarte kiesdistrict van Memphis, waardoor zwarte kiezers voor het eerst in decennia geen directe vertegenwoordiging meer hebben in het Congres.

Tennessee is slechts één van de zuidelijke staten die na een uitspraak van het Hooggerechtshof op 29 april – waarin Section 2 van de Voting Rights Act werd verzwakt – snel actie ondernamen om de stemkracht van zwarte kiezers te beperken. De reactie van Democraten varieert van verontwaardiging tot wanhoop. Een harde realiteit dringt zich op: morele en historische appels aan het verstand zijn niet genoeg om de politieke macht in het zuiden te herwinnen.

Een fundamentele herziening van de Democratische strategie

“Dit dwingt ons om de hele Democratische coalitie en kiezersgroep in deze staten opnieuw te evalueren,” zegt Zac McCrary, een Democratisch peilingsdeskundige uit Alabama. “We moeten terug naar de tekentafel en nadenken over onze aanpak op een manier die we al lang niet meer hebben hoeven doen.”

Om te begrijpen wat deze ‘terugkeer naar de tekentafel’ inhoudt, sprak ik met Democratische strategieën en officials in zes zuidelijke staten die recentelijk te maken kregen met Republikeinse herindelingen: Tennessee, Mississippi, Alabama, Georgia, South Carolina en Louisiana. De centrale vraag was simpel: hoe kunnen Democraten nog concurreren voor zetels in het Huis van Afgevaardigden als de kiesdistricten zo zijn getrokken dat Republikeinen er structureel voordeel uit halen?

Nieuwe kandidaten, nieuwe coalities

Hoewel de exacte contouren van de nieuwe kiesdistricten in sommige staten nog niet definitief zijn, was er één punt waarop alle geïnterviewden het eens waren: de Democratische Partij moet drastisch anders gaan opereren. Dat begint bij de kandidaten die ze naar voren schuiven.

Strategieën benadrukten dat de partij kandidaten moet werven die op onderwerpen als wapenbeleid, immigratie en culturele kwesties niet volledig aansluiten bij de nationale Democratische mainstream. Het gaat om het doorbreken van ideologische zuiverheidstests en het omarmen van kandidaten die minder gepolariseerd zijn. Deze verschuiving mag niet alleen op staatsniveau plaatsvinden; het vereist ook steun van de nationale partijleiding.

“We moeten een bredere coalitie opbouwen die aansluit bij de lokale realiteit,” aldus een Democratische campagneleider uit Georgia. “Dat betekent dat we soms moeilijke keuzes moeten maken en afstappen van de traditionele kandidaten die we altijd naar voren schuiven.”

Lokale issues boven nationale dogma’s

Een andere cruciale stap is het verschuiven van de focus van nationale thema’s naar lokale belangen. In staten als Alabama en Mississippi, waar de Republikeinse herindeling al jarenlang een structureel nadeel voor Democraten creëert, is de roep om een andere aanpak luider geworden.

“Kiezers in deze staten willen niet horen over nationale debatten over Medicare for All of Green New Deal,” zegt een lokale Democratische activist. “Ze willen oplossingen voor hun dagelijkse problemen: betere scholen, veiligere straten en betaalbare gezondheidszorg. Als we dat niet bieden, zullen we nooit winnen.”

De rol van de nationale Democratische Partij

De uitdaging is niet alleen lokaal. Ook de nationale Democratische Partij moet haar strategie aanpassen. Momenteel is de partij sterk gefocust op nationale thema’s en grote donoren, terwijl lokale campagnes vaak ondergefinancierd blijven. Dat moet veranderen, aldus strategieën.

“We moeten investeren in lokale organisaties en kandidaten die de realiteit van hun gemeenschappen begrijpen,” zegt een voormalig Democratisch congreslid uit Louisiana. “Dat betekent niet alleen geld, maar ook tijd en expertise. We kunnen niet langer verwachten dat lokale kandidaten het zelf maar redden.”

Een lange weg voor de Democraten

De weg naar herstel is lang en complex. De Republikeinse herindeling heeft de kaart van het zuiden ingrijpend veranderd, en het zal jaren duren voordat Democraten hier weer een serieuze rol kunnen spelen. Toch zijn er tekenen van hoop. In staten als Georgia en North Carolina hebben Democraten recentelijk verrassende overwinningen behaald door lokale issues centraal te stellen en nieuwe kiezers te mobiliseren.

“Het zuiden is niet verloren,” zegt een Democratische strateeg uit South Carolina. “Maar we moeten wel bereid zijn om onze oude tactieken los te laten en iets nieuws te proberen. Dat is eng, maar noodzakelijk.”