Modellen onderschatten langdurige droogtes: nieuwe studie toont tekortkomingen aan

Hydrologische modellen blijken onvoldoende in staat om langdurige droogtes nauwkeurig te simuleren. Dat blijkt uit een nieuwe studie gepubliceerd in Water Resources Research in maart 2026. Onderzoekers Zhang, Fowler en Peel analyseerden meer dan 40 conceptuele regenval-afvoermodellen op hun vermogen om multi-jarige wateropslagdynamiek te voorspellen.

De resultaten zijn verontrustend: de overgrote meerderheid van de modellen slaagt er niet in om de complexe processen achter langdurige droogtes adequaat weer te geven. Zelfs calibratie, een techniek die modellen vaak nauwkeuriger maakt, biedt hier geen soelaas. Integendeel: het kan leiden tot ernstige overfitting, waarbij het model zich te sterk aanpast aan de trainingsdata en daardoor onbetrouwbaar wordt voor andere situaties.

Als voorbeeld gebruikten de onderzoekers de Australische Millennium-droogte, een periode van extreme droogte die tussen 1997 en 2009 grote delen van Australië trof. Deze droogte toonde aan dat de meeste modellen cruciale componenten missen, zoals diepe aquiferopslag en bijbehorende hydrodynamische processen. Deze factoren zijn essentieel voor een realistische simulatie van droogteperiodes, maar worden in conceptuele modellen vaak genegeerd.

De studie benadrukt dat modelparsimonie – het streven naar zo eenvoudig mogelijke modellen – niet altijd de beste aanpak is. Voor complexe processen zoals langdurige droogtes is een gedetailleerde representatie van fysische processen noodzakelijk. Dit roept vragen op over de betrouwbaarheid van huidige hydrologische voorspellingsmodellen en de noodzaak om deze te verbeteren.

De onderzoekers concluderen dat hydrologische wetenschap meer aandacht moet besteden aan de tijdschalen en opslagmechanismen die een rol spelen bij droogtes. Alleen dan kunnen modellen betrouwbaardere voorspellingen doen en beter inspelen op de gevolgen van klimaatverandering.

Citatie: Zhang, Z., Fowler, K., Peel, M. (2026). Can conceptual rainfall-runoff models capture multi-annual storage dynamics? Water Resources Research, 62, e2025WR042226. https://doi.org/10.1029/2025WR042226

«Deze studie is een waarschuwing dat eenvoud niet altijd beter is. Voor complexe hydrologische processen is detaillering essentieel.»
— Stefan Kollet, hoofdredacteur, Water Resources Research