Leydy, podobnie jak tysiące innych pracownic domowych, doświadczyła kradzieży wynagrodzenia. W poprzedniej pracy zatrudniono ją jako sprzątaczkę, ale z czasem powierzono jej dodatkowe obowiązki – gotowanie, opiekę nad dziećmi – bez podwyżki. Gdy zwróciła się do pracodawcy z prośbą o podwyżkę lub dodatkową pomoc, została zwolniona bez wypłaty za ostatni tydzień pracy. „W napadzie złości poszedłam na policję” – powiedziała Leydy w rozmowie z Fast Company przez tłumacza. (Ze względu na obawę przed represjami poprosiła o używanie tylko imienia.) „Policjant powiedział mi, że muszę zatrudnić prawnika i iść do sądu w Newark. Ale skąd miałam wziąć pieniądze na adwokata, skoro nie dostałam wypłaty?”.
Nowe narzędzie może pomóc osobom takim jak Leydy w dochodzeniu swoich praw. Ask Aya, czatbot stworzony przez National Domestic Workers Alliance (NDWA) – organizację non-profit walczącą o poprawę warunków pracy niań, sprzątaczek i opiekunek osób starszych – ma na celu edukację pracowników domowych na temat ich praw, negocjowanie wynagrodzenia oraz tworzenie umów o pracę. Narzędzie działa w wielu językach i oferuje wsparcie prawne dostępne 24/7.
NDWA od lat eksperymentuje z technologiami mającymi na celu poprawę komunikacji i solidarności wśród pracowników domowych, którzy często pracują w izolacji. Większość z nich to kobiety o ciemniejszej karnacji, często także osoby bez dokumentów, które nie są objęte federalnymi ochronami pracowniczymi. To sprawia, że są szczególnie narażone na wyzysk i represje ze strony pracodawców.
Organizacja od dawna inwestuje w narzędzia pomagające pracownikom domowym formalizować zatrudnienie, np. poprzez tworzenie pisemnych umów czy zapewnianie benefitów takich jak płatny urlop. Podczas pandemii fundusz Coronavirus Care Fund NDWA przekazał dziesiątki milionów dolarów pomocy finansowej dla osób, które straciły pracę.
Przy tworzeniu Ask Aya NDWA postawiła na zaangażowanie samych pracowników w proces rozwoju narzędzia, aby zapewnić, że AI będzie służyć ich potrzebom, a nie je komplikować. „Nie zaczęliśmy od założenia, że musimy wykorzystać AI do rozwiązania naszych problemów” – mówi Alistair Stephenson, dyrektor ds. strategii i wpływu NDWA. „Zaczęliśmy od problemu izolacji. Jeśli pracownicy domowi są pozostawieni sami sobie w prywatnych domach, bez wsparcia społecznego, to czy AI może pomóc w budowaniu więzi i poczucia solidarności?”.
NDWA zdaje sobie sprawę, że AI może być narzędziem o podwójnym ostrzu – zwłaszcza dla grupy, która już doświadcza dyskryminacji i wyzysku. Dlatego organizacja wprowadziła surowe zasady dotyczące korzystania z tej technologii. „Zaufanie jest kluczem do opieki i organizowania się. Nie traktujemy tej kwestii lekko” – podkreśla Stephenson. Projekt Ask Aya jest nadal rozwijany, a jego celem jest nie tylko dostarczanie informacji, ale także wzmacnianie pozycji pracowników domowych w walce o godne warunki pracy.