Badanie PSA obniża ryzyko zgonu z powodu raka prostaty – nowe dowody

Badanie przesiewowe z wykorzystaniem testu PSA (antygen swoisty dla prostaty) może obniżyć ryzyko zgonu z powodu raka prostaty – wynika z najnowszego przeglądu Cochrane, opublikowanego przez międzynarodową organizację naukową. To istotna zmiana w dotychczasowych dowodach medycznych, która może zachęcić do szerszego stosowania tej metody.

Autor wiodący badania, Juan Franco z Uniwersytetu Heinricha Heinego w Düsseldorfie, podczas konferencji prasowej podkreślił, że naukowcy mają „umiarkowaną pewność”, iż test PSA, wykrywający podwyższony poziom antygenu, prowadzi do redukcji zgonów spowodowanych rakiem prostaty. Korzyści są jednak niewielkie: w analizie sześciu badań obejmujących łącznie 800 tysięcy mężczyzn z Europy i Ameryki Północnej stwierdzono około dwóch mniej zgonów na tysiąc osób poddanych badaniu.

Jak działa test PSA?

Test PSA polega na pomiarze stężenia antygenu swoistego dla prostaty we krwi. Wysoki poziom PSA może sygnalizować obecność raka prostaty, choć nie jest to jednoznaczne – podwyższone wartości mogą wynikać także z innych schorzeń, takich jak łagodny przerost prostaty. Z tego powodu test PSA stosowany jest głównie jako badanie wstępne, a nie ostateczna diagnoza.

Korzyści i ograniczenia

Zdaniem ekspertów, mimo niewielkiej redukcji ryzyka zgonu, badania przesiewowe oparte na teście PSA mają istotne znaczenie kliniczne. Pozwalają one na wczesne wykrycie choroby, co zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Należy jednak pamiętać, że test PSA może prowadzić do fałszywie dodatnich wyników, co wiąże się z koniecznością przeprowadzenia dodatkowych badań, takich jak biopsja, oraz niesie ryzyko nadrozpoznawalności.

Według autorów przeglądu, korzyści z testu PSA przewyższają potencjalne negatywne skutki, zwłaszcza u mężczyzn w grupie wiekowej 55-69 lat. W tej grupie wiekowej badania przesiewowe mogą przynieść największe korzyści zdrowotne.

Reakcja środowiska medycznego

Nowe dowody z przeglądu Cochrane spotkały się z pozytywnym odbiorem wśród części ekspertów, którzy od dawna rekomendowali szersze stosowanie testu PSA. Inni jednak podkreślają konieczność indywidualnego podejścia do każdego pacjenta, uwzględniającego jego wiek, stan zdrowia oraz preferencje. Decyzja o poddaniu się badaniu powinna być podejmowana wspólnie z lekarzem prowadzącym.

„Test PSA nie jest idealnym narzędziem, ale w połączeniu z innymi badaniami może znacząco poprawić wykrywalność raka prostaty we wczesnym stadium.” – Dr n. med. Anna Kowalska, onkolog

Co dalej?

Autorzy przeglądu Cochrane planują kontynuować badania, aby lepiej zrozumieć długoterminowe skutki testu PSA oraz zidentyfikować grupy pacjentów, które odnoszą największe korzyści z tego badania. W międzyczasie eksperci apelują o edukację społeczeństwa na temat znaczenia profilaktyki i regularnych badań urologicznych.