Badanie opublikowane w The Journals of Gerontology, Series A: Biological Sciences and Medical Sciences ujawnia nowe powiązania między biologią a depresją. Według naukowców, starzenie się określonych białych krwinek, mierzone za pomocą testów krwi, może wskazywać na występowanie objawów depresji związanych z nastrojem i funkcjami poznawczymi, takich jak bezradność, anhedonia (utrata zdolności odczuwania przyjemności) czy poczucie porażki. Wyniki te stanowią krok w kierunku opracowania obiektywnego biomarkera diagnostycznego dla depresji, która dotyka prawie co piątego dorosłego w Stanach Zjednoczonych.
Depresja nie jest jednolitym zaburzeniem
Depresja objawia się w różny sposób u różnych osób, dlatego tak ważne jest, aby nie traktować jej jako jednolitego zaburzenia. Objawy mogą być zarówno fizyczne (np. zmęczenie, brak apetytu, niepokój), jak i psychiczne (np. smutek, utrata zainteresowań, poczucie beznadziei).
„Depresja nie jest jednostką chorobową, która pasuje do wszystkich — jej objawy mogą znacznie się różnić między osobami. Dlatego tak ważne jest, aby uwzględniać różnorodne objawy i nie ograniczać się jedynie do klasyfikacji klinicznej”, mówi dr Nicole Beaulieu Perez, autorka badania oraz adiunktka w Rory Meyers College of Nursing na New York University. „Nasze badanie ujawnia unikalne podłoże biologiczne zaburzeń psychicznych, które często pozostają ukryte za ogólnymi kategoriami diagnostycznymi”.
Biologiczny wiek a depresja
Naukowcy zbadali związek między biologią a depresją, analizując dane 440 kobiet — 261 z HIV i 179 bez zakażenia. Wykorzystali oni „zegary epigenetyczne”, czyli algorytmy mierzące chemiczne modyfikacje DNA, które pozwalają ocenić biologiczny wiek organizmu. W badaniu zastosowano dwa rodzaje zegarów epigenetycznych: jeden mierzący starzenie się różnych komórek i tkanek, a drugi skupiony na monocytach — białych krwinkach odgrywających kluczową rolę w odpowiedzi immunologicznej i infekcji HIV.
Monocyty jako potencjalny biomarker
Monocyty, które są podwyższone u osób z depresją, okazały się czułym biomarkerem dla objawów depresji niezwiązanych z objawami fizycznymi. Szczególnie dotyczy to takich objawów jak anhedonia, poczucie beznadziejności i myśli o porażce. Wyniki te sugerują, że starzenie się monocytów może być wskaźnikiem ryzyka wystąpienia depresji u kobiet, zarówno z HIV, jak i bez niego.
Depresja u kobiet z HIV
Depresja jest częstsza u osób z chorobami wpływającymi na układ odpornościowy, takimi jak HIV. Czynniki takie jak przewlekłe stany zapalne, stygmatyzacja społeczna i czynniki ekonomiczne mogą dodatkowo pogarszać stan psychiczny. Kobiety z HIV są szczególnie narażone na depresję, co może utrudniać im przestrzeganie zaleceń terapeutycznych i stosowanie się do terapii antyretrowirusowej.
„Dla kobiet z HIV, które mogą doświadczać depresji, chcemy lepiej zrozumieć, co się dzieje i wcześnie ją wykryć, aby zapobiec szkodom dla ich ogólnego stanu zdrowia”, podkreśla dr Perez. Naszym celem jest opracowanie narzędzi, które pomogą w szybszym rozpoznawaniu i leczeniu depresji, zwłaszcza u grup wysokiego ryzyka”.
Kierunki przyszłych badań
Choć badanie dostarcza cennych informacji na temat biologicznych podstaw depresji, naukowcy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, aby potwierdzić te wyniki i opracować praktyczne zastosowania kliniczne. Identyfikacja obiektywnego biomarkera mogłaby znacząco ułatwić wczesne wykrywanie depresji i personalizację leczenia.