ABD'de Seçim Sistemi Değişiyor: Halk Oylaması Dönemi Yaklaşıyor

Amerika Birleşik Devletleri'nde seçim sistemi tartışmaları yeniden alevlendi. Virginia Eyaleti, Ulusal Halk Oylaması Interstate Compact adı verilen ve başkanlık seçimlerinin Seçiciler Kurulu yerine doğrudan halk oylamasıyla yapılmasını öngören anlaşmaya katılan 18. eyalet oldu.

13 Nisan'da Valilik koltuğunda oturan Abigail Spanberger tarafından imzalanan yasa, eyaletin bu önemli girişime katılmasını resmileştirdi. Anlaşma, katılımcı eyaletlerin toplamda 270 Seçiciler Kurulu oyuna ulaşması halinde yürürlüğe girecek. Bu sayı, ABD Anayasası'na göre başkanın seçilebilmesi için gereken minimum değeri temsil ediyor.

Virginia'nın katılımıyla birlikte anlaşmaya taraf olan eyaletlerin toplam Seçiciler Kurulu oyları 222'ye yükseldi. Uzmanlar, Kasım ayında yapılacak ara seçimlerin ardından Michigan, Pennsylvania, Wisconsin, Nevada veya Arizona gibi eyaletlerde yapılacak reformlarla bu sayının 270'in üzerine çıkabileceğini belirtiyor.

2028 Seçimlerinde Halk Oylaması Mümkün Olabilir

Eğer Demokratlar bu eyaletlerdeki devlet yönetimlerini ele geçirir ve yerel yasama organları Ulusal Halk Oylaması Interstate Compact'a katılmayı kabul ederse, anlaşma resmen yürürlüğe girebilir. Bu durumda, 2028 yılında yapılacak başkanlık seçimleri Seçiciler Kurulu sistemi yerine doğrudan halk oylamasıyla sonuçlanabilir.

Seçiciler Kurulu sistemi, ABD'de uzun süredir tartışılan demokratik olmayan bir uygulama olarak görülüyor. Bu sistemde, her eyaletin nüfusuna göre belirlenen Seçiciler Kurulu üyeleri, başkanın seçiminde nihai kararı veriyor. Bu durum, bazı eyaletlerdeki azınlık görüşlerin temsil edilmesini engelleyebiliyor.

Reformun Demokratik Etkileri

Ulusal Halk Oylaması Interstate Compact'a katılan eyaletler, seçim sonuçlarını ulusal düzeyde toplamayı ve başkanın doğrudan halk tarafından seçilmesini sağlamayı taahhüt ediyor. Bu reform, seçim sisteminin daha adil ve temsilci bir yapıya kavuşmasına katkı sağlayabilir.

Uzmanlar, reformun hayata geçmesi durumunda, seçim kampanyalarının da değişeceğini ve adayların tüm eyaletlerde eşit ağırlıkta kampanya yürütmek zorunda kalacağını vurguluyor. Bu da, özellikle küçük eyaletlerdeki seçmenlerin siyasi süreçteki önemini artırabilir.

Süreç Nasıl İşliyor?

Ulusal Halk Oylaması Interstate Compact, katılımcı eyaletlerin seçim sonuçlarını ulusal düzeyde toplamayı ve Seçiciler Kurulu sistemini bypass etmeyi amaçlıyor. Anlaşmaya taraf olan eyaletler, kendi Seçiciler Kurulu üyelerini, ulusal halk oylamasının sonucuna göre belirlemek zorunda kalacak.

Bu sistem, ABD tarihinde ilk kez 2006 yılında önerildi ve o günden bu yana birçok eyalet tarafından desteklendi. Virginia'nın katılımıyla birlikte, reformun hayata geçme olasılığı önemli ölçüde arttı.