ABD'nin İran Savaşı Sırasında Artan Petrol İhracatı Sınırına Dayanıyor

Orta Doğu’daki petrol arzının kısıtlanması, ABD’nin petrol ihracatını artırsa da bu yükselişin bir noktada duracağı öngörülüyor. ABD’nin Körfez kıyısındaki liman ve terminallerinin altyapı kapasitesi, petrol ihracatındaki büyümeyi sınırlayan en önemli faktörlerden biri olarak karşımıza çıkıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan gerilimler nedeniyle Körfez’in kilit noktası olan Hormuz Boğazı’nın kapatılmasıyla birlikte ABD petrol ve doğal gaz ihracatını öne çıkarıyor. Bu durum, ABD’ye jeopolitik bir avantaj sağlasa da altyapıdaki kısıtlamalar nedeniyle ihracat artışı sınırlı kalacak.

Dünya petrol haritası değişiyor

Uzmanlara göre İran savaşı, dünya petrol ticaret akışlarını yeniden şekillendirebilir. Orta Doğu’daki üreticiler, Hormuz Boğazı’nı bypass eden boru hatları inşa ederken, ABD ve diğer ülkelerden de daha fazla tanker sevkiyatı gerçekleşiyor. East Daley Analytics enerji veri ve danışmanlık firmasının analisti Rob Wilson, çatışma sonrasında bile ticaret akışlarının eski haline dönmeyeceğini ve yeni bir dengeye oturacağını belirtiyor.

ABD petrol ihracatı rekor seviyede

ABD’nin petrol ve petrol ürünleri (benzin, jet yakıtı vb.) ihracatı geçtiğimiz hafta 12,9 milyon varil/gün ile rekor düzeye ulaştı. Federal veriler, enerji talebinin arttığı ülkelerin tedarik arayışında olmasının bu yükselişte etkili olduğunu gösteriyor.

Körfez krizinin etkisi

ABD ham petrol ihracatı son yıllarda genellikle 3,5-4,5 milyon varil/gün arasında seyrederken, son dönemde artış gösterdi. Kpler adlı piyasa istihbarat firması, Nisan ayında aylık ortalama ihracatın 5 milyon varil/gün olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyor. Kpler analisti Matt Smith, Hormuz Boğazı’nın kapanması nedeniyle dev tankerlere (VLCC’ler) olan talebin artmasının ve ABD petrol fiyatlarının diğer petrol türlerine göre daha cazip olmasının bu yükselişte etkili olduğunu vurguluyor.

İhracat artışı ne kadar sürebilir?

Uzmanlar, son dönemdeki artışın yeni bir normal haline gelip gelmeyeceğini ve ham petrol ile petrol ürünleri ihracatının ne kadar daha büyüyebileceğini yakından izliyor. Smith, ham petrol ihracatının belirli bir haftada 6,5 milyon varil/gün seviyesine ulaşabileceğini ancak lojistik kısıtlamalar nedeniyle aylık ortalamanın 5,5 milyon varil/gün civarında kalacağını tahmin ediyor. East Daley Analytics’ten Wilson ise ham petrol ihracatında 1-2 milyon varil/gün ek bir artış olabileceğini ancak benzer şekilde lojistik engellerin bulunduğunu belirtiyor.

Petrol ürünleri stokları alarm veriyor

Petrol ürünleri ihracatının rekor düzeylere ulaşmasıyla birlikte, S&P Global Energy rafineleme analisti William O’Neil, liman kapasitelerinin yanı sıra stoklardaki hızlı düşüşün de endişe verici olduğunu vurguluyor. O’Neil’e göre, rafinerilerin yüksek kapasitede çalışması ve stokların azalması nedeniyle mevcut ihracat seviyeleri uzun süre devam edemeyecek ve yerli stoklar yeterli düzeye inince rafineriler ihracatı azaltmak zorunda kalacak.

Beyaz Saray’dan destek

Beyaz Saray sözcüsü Taylor Rogers, rafinerilerin ABD’nin “enerji hakimiyeti” stratejisinin kritik bir bileşeni olduğunu ve Başkan Trump’ın Teksas’ın Brownsville kentinde yeni bir rafineri açılacağını duyurduğunu belirtti.

Yatırımlar artacak mı?

Uzmanlar, Körfez kıyısındaki liman ve terminallerin kapasitesini artırmak için özel yatırımların gelip gelmeyeceğinin büyük bir soru işareti olduğunu vurguluyor. Bu yatırımlar olmadan, ABD’nin petrol ihracatındaki artışın sınırlı kalması bekleniyor.