New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, 12 Milyar Dolarlık Bütçe Açığını Nasıl Kapattı?

New York’un 34 yaşındaki Belediye Başkanı Zohran Mamdani, kentin daha uygun fiyatlı hale getirilmesi vaadiyle seçildi. Ancak göreve geldiğinde karşılaştığı en büyük zorluklardan biri, 12 milyar dolarlık bütçe açığını kapatmaktı — bu rakam, Büyük Durgunluk’tan bu yana en büyük açık olarak kayıtlara geçti.

Mamdani, 2027 mali yılı için sunulan 124,7 milyar dolarlık bütçe önerisinde, çocuk bakımı, çalışan hakları ve ruh sağlığı hizmetlerine erişimin genişletilmesi gibi önemli adımların yanı sıra, düşük gelirli New Yorklular için daha fazla konut fırsatı yaratmaya yönelik yeni yatırımlara da yer verdi.

Başkan, sosyal medyada yayınladığı bir videoda, eleştirmenlerin New York’un bütçe açığını kapatmanın tek yolunun emlak vergilerini artırmak ya da şehir hizmetlerini kısıtlamak olduğunu iddia ettiğini belirtti. Mamdani’nin ekibi ise bu fikri reddederek, açığı sıfırlamayı başardı. Videonun açıklamasında şunları söyledi:

"Çalışanların sırtından geçinmedik. Parkları, kütüphaneleri, daha güvenli sokakları finanse ederken ve kamu konutlarına tarihi yatırımlar yaparken bütçe açığını kapattık."

124,7 milyar dolarlık bütçe nereden karşılanacak? Bu dengeleyici hamle etkileyici olsa da, bütçenin nasıl uygulanacağı merak konusu. Mamdani ve New York Eyaleti Valisi Kathy Hochul, eyaletten alınacak destekler üzerinde birlikte çalıştı. Salı günü yapılan açıklamada, New York’a yönelik ek 4 milyar dolarlık finansal yardımın sağlanacağı ve bu miktarın önümüzdeki iki yıl içinde 8 milyar dolara ulaşacağı duyuruldu.

Hochul, fonlardaki artışla ilgili yaptığı açıklamada, "Bugün, ücretsiz evrensel çocuk bakımını hayata geçirme vaadini yerine getiriyor, eğitim, kamu güvenliği ve altyapıya önemli yatırımlar yaparken New Yorklılara kritik hizmetleri finanse etmeleri için gerekli kaynakları sağlıyoruz" dedi.

Destekler önemli bir parça olsa da, Mamdani’nin odak noktalarından biri de şehir için maliyetleri azaltmak oldu. Belediye başkanı, "mali şeffaflığı yeniden tesis etmek" amacıyla devlet dairelerine bir Baş Tasarruf Memuru atanmasını emretti. Bu karar, 1,77 milyar dolarlık tasarruf sağladı.

Aynı şekilde Mamdani, İşletme Vergisi Kredisi (UBT) olarak bilinen ve 4% oranındaki bu verginin avantajlarından çoğunlukla milyonerlerin yararlandığı bir vergi indirimini de azaltmayı hedefliyor. Yüksek net değerli bireylerin ortalama çalışanlardan daha düşük vergi ödemesine izin veren bu uygulama, zenginlerin vergi yükünü hafifletiyor. Öneriye göre, UBT kredisinin azaltılması ek 68 milyon dolar gelir sağlayacak.

Mamdani’nin zengin New Yorkluları vergilendirme ve yüksek değerli mülkler üzerinde önemli vergi artışları önerisi de dikkat çekiyor.

Eleştirilerden kaçınmıyor

Mamdani’nin, seçim vaatlerini yerine getirme yolunda attığı adımlar destekçileri tarafından olumlu karşılansa da, önerilerinin iş dünyasına zarar verdiği yönünde ciddi eleştiriler de geliyor. Bu durum, uzun vadeli öncelikleri güçlendiren kararlar alırken karşılaşılan direncin boyutunu gözler önüne seriyor.

Örneğin, Citadel’in CEO’su Ken Griffin, belediye başkanının "ikamet vergisi" olarak adlandırılan lüks mülkler üzerindeki yıllık ek vergi nedeniyle New York’taki genişleme planlarını Miami’ye kaydırmaya başladığını açıkladı. Griffin’in tepkisi, Mamdani’nin aldığı kararların sadece yerel değil, ulusal düzeyde de yankı uyandırdığını gösteriyor.